Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

Jury konkursu Grand Press nominowało do finału 50 materiałów dziennikarskich. Dziś jury wyłoni zwycięzców w każdej kategorii. Oto lista nominowanych.

Kategoria NEWS

1/ Cykl “Taśmy PSL” – opublikowane przez Piotra Nisztora (“Puls Biznesu”) nagrania rozmów działaczy PSL odsłaniających nepotyzm i machlojki w spółkach związanych z resortem rolnictwa. W efekcie minister rolnictwa Marek Sawicki ustąpił ze stanowiska, a sprawę zaczęły badać prokuratura i CBA.

2/ “Sensacyjne nagrania w sprawie Amber Gold” – tekst Samuela Pereiry (“Gazeta Polska Codziennie”) powstały w wyniku dziennikarskiej prowokacji Pawła Mitera, która dowiodła, że prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku chciał uzgadniać z rzekomym urzędnikiem kancelarii premiera termin posiedzenia sądu w sprawie aresztowanego właściciela Amber Gold Marcina P.

3/ “Kościołowi ile się da” – tekst Marcina Pietraszewskiego (“Gazeta Wyborcza”) ujawniający, że istnieje rządowy raport o pracy Komisji Majątkowej opisujący nieprawidłowości, w wyniku których straty ponosił skarb państwa.

4/ “Rzeczpospolita, unijne centrum inwigilacji ludzi” – tekst Roberta Zielińskiego (“Dziennik Gazeta Prawna”) udowadniający, że jesteśmy najbardziej inwigilowanym krajem w Europie.

5/ “Zabrali matkę w nocy na oczach jej dzieci” – news Mireli Mazurkiewicz (“Nowa Trybuna Opolska”) o policjantach, którzy w nocy zabrali z domu kobietę, ponieważ nie zapłaciła 2,3 tys. zł grzywny, a jej dwoje małych dzieci umieścili w pogotowiu opiekuńczym.

6/ “Sławomir Petelicki nie żyje” – informacja Romana Osicy (RMF FM) o tym, że generał Sławomir Petelicki nie żyje oraz że prawdopodobnie było to samobójstwo.

7/ Informacja Kingi Kessler-Malinowskiej (“Info Serwis” TVP Info) o tym, że w Szczekocinach na Śląsku doszło do wypadku kolejowego.

Kategoria DZIENNIKARSTWO ŚLEDCZE

1/ Cykl tekstów Sylwestra Latkowskiego i Michała Majewskiego (“Wprost”), którzy – próbując wyjaśnić kulisy afery Amber Gold – odkryli, że syn premiera Michał Tusk pracował równocześnie dla portu lotniczego i OLT Express, popadając w konflikt interesów.

2/ “Murzyni pana Mirka” – tekst Wojciecha Cieśli (“Newsweek Polska”) i materiał Mariusza Gierszewskiego (Radio Zet) ujawniające, że działacz Platformy Obywatelskiej Mirosław Skorupski bez licencji sprowadza piłkarzy z Afryki, co zdaniem Fundacji La Strada pachnie handlem żywym towarem.

3/ “Afera solna” – materiał Tomasza Patory (“Uwaga!” TVN) będący efektem śledztwa, które ujawniło, że na rynek spożywczy trafiała sól wypadowa nadająca się wyłącznie do celów przemysłowych.

4/ Cykl tekstów Artura Grabka (“Rzeczpospolita”) ujawniających nieprawidłowości przy konkursie na e-podręczniki – wielomilionowe zlecenia trafiały do firm i ludzi z otoczenia wiceministra edukacji.

5/ “W imieniu Kościoła” – materiał Bertolda Kittela, Jarosława Jabrzyka i Michała Stankiewicza (“Superwizjer” TVN), w którym dzięki dziennikarskiej prowokacji wykazano, że państwo mogło płacić za mienie oddawane Kościołowi na podstawie zawyżonych wycen sporządzonych przez rzeczoznawców pracujących dla osób z Komisji Majątkowej.

6/ “Spuchnięta głowa króla kokainy” – tekst Marka Górlikowskiego i Romana Daszczyńskiego (“Gazeta Wyborcza”) odkrywający dziwne okoliczności śmierci łącznika karteli narkotykowych Artura B. po tym, jak trafił do więzienia w Sztumie.

7/ Cykl “‘Tak się kręci film na giełdzie” Karola Jedlińskiego (“Puls Biznesu”) ujawniający, że współpracownik prezesa Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie wspierał produkcję filmu, w który zaangażowana jest partnerka prezesa, a oferty wsparcia filmu otrzymały osoby związane z rynkiem NewConnect.

Kategoria PUBLICYSTYKA

1/ “Ambaras z polskością” – tekst Bartłomieja Sienkiewicza (“Tygodnik Powszechny”), w którym autor przekonuje, że problemem Polaków nie jest brak patriotyzmu, lecz ambicje cywilizacyjne zaspokajane tandetnymi podróbkami.

2/ “Życie z wyboru” – tekst Marzeny Zdanowskiej (“Znak”) uświadamiający nam, że rozwój medycyny i wiedzy genetycznej stawia człowieka przed pytaniem: jak daleko można się posunąć w walce o życie.

3/ “Państwo w państwie” – program Agnieszki Zalewskiej i Przemysława Talkowskiego (Polsat) pokazujący, że polski wymiar sprawiedliwości ma kłopot z instytucją świadka koronnego, który może oskarżyć niewinnych ludzi, wyjechać z kraju i zniknąć na zawsze.

4/ “Czy jesteście normalni” – śledztwo Wojciecha Staszewskiego (Gazeta.pl), w którym autor udowadnia, że bycie normalnym nie jest zarezerwowane tylko dla tych, którzy uważają się za normalnych.

5/ “Raport Doing Business 2013. Skąd ten sukces?” – tekst Rafała Wosia („Dziennik Gazeta Prawna – Magazyn”) o tym, że awans Polski w prestiżowym rankingu Banku Światowego jest w znacznej mierze skutkiem udanego lobbingu paru zaangażowanych osób.

6/ “PKB: złoty cielec współczesnej ekonomii” – tekst Rafała Wosia (“Dziennik Gazeta Prawna – Magazyn”), w którym autor wykazuje, dlaczego czasy, gdy dynamika PKB była jedynym wskaźnikiem wzrostu, przechodzą do przeszłości.

7/ “Federacja albo śmierć” – tekst Wawrzyńca Smoczyńskiego („Polityka”) pokazujący, że może okazać się niezbędne ustanowienie Stanów Zjednoczonych Europy.

Kategoria REPORTAŻ PRASOWY

1/ “Alibi” – reportaż Izy Michalewicz (“Gazeta Wyborcza – Duży Format”) o walce lekarki o godność, prawdę i prawo do pracy w zawodzie po tym, jak została bezpodstawnie oskarżona o spowodowanie śmierci pacjentki.

2/ “Umieramy we wrześniu” – reportaż Katarzyny Kwiatkowskiej (“Gazeta Wyborcza”) pokazujący, że osiem lat po tragedii w szkole w Biesłanie rodzice zabitych uczniów wciąż przeżywają piekło pozostawieni sami sobie.

3/ “Sprzątające i sprzątane” – reportaż Magdaleny Grzebałkowskiej (“Gazeta Wyborcza – Wysokie Obcasy”) opisujący doświadczenia pań sprzątających i pań zatrudniających sprzątaczki – opowieści z dwóch światów zdanych na siebie.

4/ “Władcy “jamników” – reportaż Judyty Sierakowskiej (“Puls Biznesu Weekend”) opowiadający historię Solange i Krzysztofa Olszewskich: począwszy od pracy gastarbeiterów aż po stworzenie jednej z największych fabryk autobusów w Europie.

5/ “Tata, moje dziecko” – reportaż Małgorzaty Święchowicz (“Newsweek Polska”), który jest mieszanką uczuć: miłości, wyrzutów sumienia i złości, że nasi rodzice zamieniają się z nami rolami i teraz my musimy się o nich troszczyć.

6/ “Jajeczkami się podzielę” – reportaż Urszuli Jabłońskiej (“Gazeta Wyborcza – Duży Format”), dzięki któremu rozumiemy, dlaczego banki spermy są przepełnione, a pustkami świecą banki komórek jajowych niezbędnych przy in vitro.

7/ “Krew skina, krew Żyda” – reportaż Marcina Chodunia (“Gazeta Wyborcza”): opowieść byłego skinheada Jakuba, kibica Legii Warszawa, który w wieku 23 lat dowiedział się, że on i cała jego rodzina są Żydami.

Kategoria REPORTAŻ RADIOWY

1/ “Postanowienie sześciolatki” – reportaż Henryka Dedy i Waldemara Kasperczaka z Fundacji “Głos Ewangelii”, wyemitowany w Radiu Warszawa, będący niebanalną opowieścią byłej narkomanki, która wychodzi z uzależnienia i zaczyna szczęśliwe życie rodzinne.

2/ “Letni obóz” – reportaż Jana Kasi ze Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia, wyemitowany w Programie III Polskiego Radia, który opowiada o tym, jak pozornie niewinna zabawa nastolatków w detektywów może prowadzić do deprawacji charakterów.

3/ “Dopóki walczysz, wygrywasz” – reportaż Jana Kasi wyemitowany w Programie III Polskiego Radia: historia najgorszej drużyny piłki nożnej w Polsce, która przegrywa wszystkie mecze, a jedyny wygrany unieważniają jej władze piłkarskie.

4/ “Lech, Czech i… Rus – Czechosłowacja ’68” – reportaż Adriana Chimiaka i Magdaleny Szybińskiej (Radio Opole) jest historią zbrojnej interwencji w Czechosłowacji w 1968 roku, opowiedzianą głosami polskich żołnierzy i czechosłowackich archiwalnych nagrań radiowych.

Kategoria REPORTAŻ TELEWIZYJNY

1/ “Barnevernet. Polowanie na dzieci” – reportaż Izabeli Alfredson i Radosława Kietlińskiego (Polsat News) – wstrząsający obraz bezduszności organizacji Barnevernet w Norwegii, która w imię dobra dzieci odbiera je bez ważnych powodów rodzicom i umieszcza w rodzinach zastępczych.

2/ ‘Metr nad ziemią” – reportaż Tomasza Wiszniewskiego (Fundacja “Głos Ewangelii”) wyemitowany w Programie 1 TVP: historia mieszkającego na Ukrainie Siergieja, który mimo przejścia 29 operacji amputacji kończyn odnalazł sens życia i czerpie z niego pełnymi garściami.

3/ “Drewniany” – reportaż Izoldy Czmok-Nowak („Magazyn ekspresu reporterów” TVP 2) o niepełnosprawnym Patryku, który występuje w kabarecie.

4/ “Świadkowie koronni wodzą za nos prokuratorów” – reportaż Grzegorza Głuszaka (“Superwizjer” TVN) o bezkarności prokuratorów, którzy wierząc bezkrytycznie w zeznania świadków koronnych, pakują niewinnych ludzi do aresztu na długie miesiące.

5/ “Trzy dni z matką skazanego na śmierć”, “Zobacz, jak wygląda wymiar sprawiedliwości na Białorusi” – reportaże Moniki Góralewskiej (“Superwizjer” TVN): tragedia matki Władysława Kowaliowa skazanego na Białorusi na śmierć za niepowiadomienie władz o planowanym zamachu w mińskim metrze oraz historia skandalicznego śledztwa i procesu, którego efektem były dwa wyroki śmieci.

Kategoria WYWIAD

1/ “Czas kobiet” – wywiad Romana Daszczyńskiego (“Gazeta Wyborcza”) z prof. Józefem Włodarskim o tym, że film “Róża” przedstawia historię, która zdarzyła się nie tylko na Mazurach, ale też na Pomorzu czy Śląsku.

2/ “Zderzenie pokoleń” – wywiad Jacka Żakowskiego (“Polityka”) z prof. Januszem Czapińskim o tym, jak żyją dwa pokolenia – Iksy i Igreki – i dlaczego tak różnie.

3/ “Korpoludek w górach pokornieje” – wywiad Mileny Rachid Chehab (“Gazeta Wyborcza”) z himalaistką Anną Lichotą pracującą w londyńskim City, która tłumaczy, dlaczego górska ekspedycja działa lepiej niż antykorporacyjna terapia.

4/ “Bóg, humor, ojczyzna” – wywiad Donaty Subbotko (“Gazeta Wyborcza”) z Andrzejem Mleczką, któremu chodzi o to, żeby było miło, ale podejrzewa, że wielu jego rodaków chce odwrotnie.

5/ “Śmierci, daj mi umrzeć we śnie” – wywiad Sławomira Zagórskiego (“Gazeta Wyborcza”) z prof. Zbigniewem Szawarskim, który przekonuje, że w Polsce wciąż nie dorośliśmy do dyskusji o dobrej śmierci.

6/ Wywiad Piotra Chęcińskiego z byłym oficerem Mosadu Juvalem Avivem (“Info Świat” TVP Info), który uświadamia nam, że Polska stanie się obiektem zainteresowania terrorystów, na co nie jesteśmy przygotowani.

7/ “Seks jest czymś więcej” – wywiad Anny Wacławik-Orpik (Tok FM) z chorą na raka Joanną Sałygą, znaną jako blogerka Chustka, o tym, że nowotwór wzmacnia pragnienie życia i pragnienie uczuć; że chorzy także potrzebują erotyki, bliskości i intymności.

Kategoria DZIENNIKARSTWO SPECJALISTYCZNE

1/ “Zły dotyk paparazzich” – tekst Marcina Kowalskiego (“Gazeta Wyborcza”) o skomplikowanym związku świata celebrytów i fotografujących ich paparazzich.

2/ “Leki przed zawałem, czyli historia choroby w pigułce” – Karol Manys („Bloomberg Businessweek Polska”) całe tygodnie przed 1 stycznia br. zapowiadał, że czekają nas gigantyczne problemy w związku z brakiem odpowiednich przepisów o refundacji leków.

3/ “Matapiłkagrajta” – błyskotliwy tekst Wojciecha Staszewskiego (“Gazeta Wyborcza – Duży Format”) o bylejakości nauki wychowania fizycznego, która prowadzi do tego, że polska młodzież wykarmiona na jogurtach jest wolniejsza i słabsza niż dzieci za komuny.

4/ “Pigułki na wrogie przejęcie” – tekst Tomasza Pruska (“Gazeta Wyborcza”) będący analizą próby wrogiego przejęcia spółki Sygnity przez Asseco Poland. Autor pokazuje, jak w walce o rynek biznes staje się coraz bardziej brutalny.

5/ Cykl artykułów o genetycznie zmodyfikowanych organizmach autorstwa Marcina Rotkiewicza (“Polityka”), który wywodzi, że prawo europejskie w kwestii żywności genetycznie modyfikowanej jest dziurawe, a autorytety przeciwników GMO są pseudonaukowcami.

6/ “Wiesz, co jesz?” – tekst Piotra Miączyńskiego i Leszka Kostrzewskiego (“Gazeta Wyborcza”) o tym, ile żywności jest w jedzeniu, które kupujemy, i jak producenci robią klientom wodę z mózgu.

W jury Grand Press 2012 zasiadają:

Bogusław Chrabota (Grupa Polsat), Roman Czejarek (Program I Polskiego Radia), Renata Gluza (“Press”), Mirosław Harasim (Polska Agencja Prasowa), Andrzej Jonas (“The Warsaw Voice”), Jerzy Jurecki (“Tygodnik Podhalański”), Michał Kobosko (“Wprost”), Marcin Kowalczyk (“Express Ilustrowany”), Edward Miszczak (TVN), Rafał Olejniczak (Radio Zet), Andrzej Skworz (“Press”), Jacek Snopkiewicz (TVP 2), Tadeusz Sołtys (RMF FM).

W nowym numerze “Uważam Rze”, drugim przygotowanym pod kierownictwem Jana Pińskiego, na łamach tygodnika debiutują m.in. Piotr Ikonowicz, Paweł Zarzeczny, Wiesław Kot i Andrzej Urbański. Nie ma już natomiast żadnego z ponad 30 publicystów, którzy odeszli z pisma razem z Pawłem Lisickim.

W nowym “Uważam Rze” zamieszczone są pierwsze felietony Piotra Ikonowicza, lewicowego polityka będącego przez wiele lat liderem Polskiej Partii Socjalistycznej, oraz Pawła Zarzecznego, dziennikarza i publicysty sportowego związanego ostatnio z Orange Sport i dziennikiem „Polska”. Ikonowicz napisał tekst “Od lewego” uzupełniony felietonem “Do prawego” Janusza Korwina-Mikkego, natomiast Zarzeczny poświęcił swój tekst kwestiom społeczno-politycznym.

Na łamach “Uważam Rze” debiutują też Wiesław Kot, publicysta i krytyk filmowy, w latach 2005-2008 piszący w tygodniku “Wprost”, oraz Andrzej Urbański, w latach 2007-2009 prezes Telewizji Polskiej, a wcześniej szef Kancelarii Prezydenta RP i doradca Lecha Kaczyńskiego. Kot pisze o niepoprawnych politycznie polskich filmach (w kontekście przygotowywanego przez Antoniego Krauzego filmu o katastrofie smoleńskiej), a Urbański – o kryzysie finansowym w Europie i Unii Europejskiej.

Ponadto nowymi publicystami tygodnika zostali Leszek Pietrzak, Tomasz Urbaś, Daniel Orzechowski, Ewa Ornacka i Rafał Otoka-Frąckiewicz. Pietrzak to historyk, wykładowca akademicki, w przeszłości pracujący w UOP-ie i IPN-ie, a ostatnio publikujący w serwisie NowyEkran.pl (gdzie pracował poprzednio Jan Piński). Urbaś jest przewodniczącym Ruchu Wolność i Godność, a ostatnio też pisał na NowyEkran.pl. Daniel Orzechowski i Ewa Ornacka do 2010 roku publikowali w tygodniku “Wprost”. Ornacka jako dziennikarka śledcza współpracowała też z “Newsweekiem Polska” oraz “Prawem i Życiem”, a także napisała książki o polskiej mafii, jedną wspólnie z Piotrem Pytlakowskim z “Polityki”. Natomiast Rafał Otoka-Frąckiewicz przez krótki czas był asystentem posłanki PiS Krystyny Pawłowicz.

“Uważam Rze” zyskało też nowego rysownika: do debiutującego w piśmie przed tygodniem Pawła Gałki dołączył Piotr Wittman. Natomiast z tytułu definitywnie zniknęły rysunki Andrzeja Krauzego, Rafała Zawistowskiego i Cezarego Krysztopy. Grafikę na okładkę nowego numeru tygodnika, pokazującą Donalda Tuska jako bezdomnego, przygotowali Dariusz Krupa i Piotr Guzik.

Z poprzedniego zespołu redakcyjnego “Uważam Rze” na łamach pisma pozostali jedynie Wojciech Lada, redaktor, piszący też o kulturze, oraz Piotr Cywiński, na stałe związany z “Rzeczpospolitą”. Teksty do nowego numeru tygodnika napisali też inni dziennikarze ‘Rz” i “Życia Warszawy”: Jolanta Gajda-Zadworna, Natalia Schiller, Marek Kozubal, Katarzyna Kazimierowska, Jacek Marczewski, Anna Kilian, Tomasz Krzyżak, Paweł Gadaczek, Paweł Łepkowski, Izabela Kraj i Marcin Flint. Główny wywiad w nowym numerze “Uważam Rze”, wcześniej przygotowywany przez Michała i Jacka Karnowskich, przeprowadził Jan Piński. Jego rozmowa z Andrzejem Sadowskim, wiceprezydentem Centrum im. Adama Smitha, dotyczy obecnej sytuacji gospodarczej Polski.

“Uważam Rze” nadal kosztuje 2,90 zł, czyli złotówkę mniej niż przez kilka poprzednich miesięcy. U góry okładki pisma niezmiennie znajduje się hasło “Tygodnik autorów niepokornych”, którego używanie przez nową redakcję pisma zakwestionował w zeszłym tygodniu Jacek Karnowski, twierdząc, że to on je wymyślił i zaczął go używać. Karnowski zapowiedział, że jeśli slogan nadal będzie zamieszczany na okładce tytułu, skieruje on tę sprawę do sądu. “Prawa do hasła “Tygodnik autorów niepokornych” ma bowiem grupa publicystów, która współtworzyła “Uważam Rze”, a nie ci, którzy dostali pismo po przepędzeniu Pawła Lisickiego” – ocenił.

Z danych ZKDP wynika, że sprzedaż ogółem tygodnika “Uważam Rze” we wrześniu br. wyniosła 129 884 egz.

Trybunał Konstytucyjny zbada wniosek prokuratora generalnego, który zaskarżył dopuszczalność korzystania przez policję i służby specjalne z podsłuchiwania adwokatów, lekarzy, dziennikarzy, notariuszy, radców prawnych i doradców podatkowych.

Wniosek Andrzeja Seremeta do TK, o którym w poniedziałek napisał “Dziennik Gazeta Prawna”, zostanie dołączony do czterech innych połączonych skarg (m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich) dotyczących kwestii ściągania billingów i stosowania kontroli operacyjnej przez policję, Straż Graniczną, Żandarmerię Wojskową i służby specjalne – poinformowano w poniedziałek w biurze prasowym Trybunału. Nie wiadomo jeszcze, kiedy odbyłaby się rozprawa w tej sprawie.

Prokurator generalny uznał, że jest naruszeniem konstytucji oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności to, iż ustawodawca nie zakazał policji, CBA, ABW i AW, Straży Granicznej, wywiadowi skarbowemu, Żandarmerii Wojskowej oraz służbom wywiadu i kontrwywiadu wojskowego korzystania z danych z podsłuchów, które naruszają tajemnice: adwokacką, lekarską, notarialną, dziennikarską, radcy prawnego i doradcy podatkowego. Szef prokuratury przypomina, że w tej materii obowiązuje tzw. zakaz dowodowy.

Według Seremeta brak wskazania w ustawach takiego zakazu kłóci się z konstytucyjnymi zasadami: demokratycznego państwa prawnego, prawem do obrony i do ochrony prywatności. Zdaniem Seremeta zaskarżone przepisy pozwalają władzom publicznym zbyt głęboko ingerować w wolność słowa i w tajemnicę komunikowania się obywateli. Autor wniosku uważa też, że zaskarżone przepisy naruszają gwarancje z europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności: wolność słowa, prawo do rzetelnego procesu sądowego i do poszanowania prywatności.

“Materie, których nie unormowano w zaskarżonych przepisach, mają istotne znaczenie z punktu widzenia chronionych przez ustawę zasadniczą prawa do prywatności, ochrony tajemnicy komunikowania się, autonomii informacyjnej, a także prawa do obrony oraz wolności prasy” – czytamy we wniosku.

“Zakaz dowodowy” polega na tym, że prawo zabrania przesłuchiwania np. adwokata na okoliczności związane z obroną jego klienta. “Tyle tylko, że służby nie mają zakazu tajnego podsłuchiwania rozmów klienta z adwokatem” – tłumaczy szef komisji ds. praw człowieka Naczelnej Rady Adwokackiej, mec. Mikołaj Pietrzak, popierając wniosek prokuratora generalnego. Jak podkreśla, chodzi o to, aby Trybunał jasno wskazał, że zakaz dowodowy dotyczy również podsłuchów – bo jest to w interesie całego społeczeństwa, a nie tylko adwokatów, dziennikarzy, lekarzy itp.

Problem omijania przez prawo zakazów dowodowych dostrzegła w zeszłym roku rzecznik praw obywatelskich Ewa Lipowicz, w kilku wnioskach skarżąc do TK przepisy o możliwości pozyskiwania przez służby billingów oraz stosowania przez nie kontroli operacyjnej – czyli m.in. podsłuchów.

Lipowicz powołała się m.in. na wcześniej wyrażony przez TK pogląd, że sprzeczność między koniecznością działalności operacyjnej i zagrożeniem dla konstytucyjnych wolności i praw jednostki wymaga właściwej proporcji w prawnej ochronie obu sfer. Przypomniała, że według TK ustawodawca ma obowiązek określić przesłanki ingerencji w sferę prywatności w sposób możliwie precyzyjny, tak aby ograniczyć zakres swobody pozostawionej organom stosującym prawo, a jednocześnie ma obowiązek stworzyć odpowiednie mechanizmy kontroli.

Minister spraw wewnętrznych Jacek Cichocki pytany o tę sprawę, ocenił, że tajemnice – dziennikarska, adwokacka, lekarska – “mają swój głęboki sens i wartość publiczną”. “Z drugiej strony każdy z nas, nie wyjmując dziennikarzy, lekarzy, adwokatów, jest narażony na różnego rodzaju zagrożenia i patologie” – powiedział Cichocki.

Zdaniem szefa MSW, nie można ograniczyć możliwości ścigania ludzi nieuczciwych. “Jeżeli ktoś jest nieuczciwy i podejmuje działania przestępcze, to czy on jest dziennikarzem, adwokatem, politykiem, biznesmenem, powinien w równy sposób być ścigany i ponosić konsekwencje” – dodał szef MSW.

Dyskusja na ten temat może sugerować, że chodzi o ograniczenie zakresu działania służb wobec tych grup zawodowych – powiedział szef CBA Paweł Wojtunik, zastrzegając, że nie zna treści wniosku Seremeta.

“Jestem bardzo wrażliwy na kwestie naruszania naszymi działaniami tak wrażliwych działalności (adwokatów, lekarzy, dziennikarzy), natomiast nie chciałbym, abyśmy stworzyli kategorię osób, które będą potencjalnie bezkarne. To nie służyłoby również bezpieczeństwu” - ocenił szef CBA.

Obecnie podsłuchy, tajną obserwację, podgląd, kontrolę listów może stosować dziewięć służb specjalnych. Mogą to robić za zgodą sądu dla wykrycia wymienionych w odpowiednich ustawach ściśle określonych najgroźniejszych przestępstw oraz gdy inne środki zawiodą. Prasa często donosi o możliwych nieprawidłowościach.

W sierpniu Lipowicz zaskarżyła do TK przepisy o udostępnianiu organom państwa, w tym służbom specjalnym, danych telekomunikacyjnych obywateli – czyli informacji, czyj jest dany numer telefonu komórkowego, wykazów jego połączeń, danych o lokalizacji telefonu oraz numeru IP komputera. RPO kwestionuje m.in., że obecne przepisy nie regulują precyzyjnie celu gromadzenia billingów oraz nie nakazują służbom niszczenia tych, które okażą się nieprzydatne.

Dziś operatorzy muszą na własny koszt i na każde żądanie udostępniać billingi, częściowo także online. Mają też nakaz najdłuższego w UE czasu przechowywania danych – przez dwa lata. W ub. roku uprawnione organy pytały o te dane 1,4 mln razy – co jest rekordem w UE. Po te dane sądy sięgają nawet w sprawach rozwodowych, co jest sprzeczne z dyrektywą UE. Zdaniem wielu organizacji pozarządowych tajne służby, które nie są w tym przypadku kontrolowane przez sądy, nadużywają swego prawa i nie liczą się z konstytucyjną ochroną prywatności obywateli. SLD zaskarżył już wcześniej do TK nieograniczony dostęp służb do billingów.

Szef MSW Jacek Cichocki mówił wiele razy, że rząd nie będzie bronił obecnych rozwiązań ws. billingów. W październiku poinformował, że gotowa jest już propozycja ograniczenia okresu przechowywania billingów do jednego roku, ograniczenia zakresu ich wykorzystywania do ścigania poważnych przestępstw oraz zwiększenia kontroli nad wykorzystywaniem tych danych, w tym powołania pełnomocników do ich ochrony. Cichocki mówił też o ogólnym pomyśle powołania przez Sejm niezależnej komisji, która kontrolowałaby pracę operacyjną służb specjalnych, zwłaszcza pod kątem przestrzegania praw obywatelskich.

Sobotnia premiera widowiska obrzędowego Stanisława Ligonia w wykonaniu artystów Zespołu Pieśni i Tańca “Śląsk” – “Wesele na Górnym Śląsku” , wykonana podczas jubileuszowej gali w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego, zwieńczyła obchody 85-lecia Radia Katowice, jednej z najstarszych i największych rozgłośni w kraju.

Sobotnia gala w Teatrze Śląskim zgromadziła wielu znamienitych gości. Obecny był m.in.. Jan Dworak, prezes Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz wieloletnia dziennikarka katowickiego radia obecnie wicemarszałek Senatu Maria Pańczyk-Pozdziej.

- Od 40 lat jestem chora z miłości do tego radia – przyznała, składając kolegom życzenia dobrej przyszłości. Optymizmu nie zabrakło też w zapewnieniach prezesa Dworaka, iż mimo kryzysu w kraju radio w przyszłym roku może liczyć na dobre finansowanie.

Rocznicowe obchody rozpoczęły się 19 października. Przed siedzibą rozgłośni odsłonięto mosiężną ławeczkę-pomnik Stanisława Ligonia projektu nyskiego rzeźbiarza, prof. Mariana Molendy i włączony został historyczny napis “Polskie Radio Katowice”, który po raz pierwszy pojawił się na elewacji gmachu 19 października 1937 r. i został zniszczony przez Niemców na początku września 1939 r. Po uroczystościach w Studiu Koncertowym wręczono nominowanym osobom nagrody im. Stanisława Ligonia.

W niedzielę, 2 grudnia w katowickiej Archikatedrze Chrystusa Króla, mszę w intencji pracowników katowickiego radia, odprawił metropolita katowicki abp Wiktor Skworc, obecny także na sobotniej uroczystości. Ważnym punktem radiowego jubileuszu był a obecność 4 grudnia w Katowicach prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, który odznaczył najbardziej zasłużonych ludzi radia. 7 grudnia w Muzeum Śląskim otwarto też wystawę poświęconą historii rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach.

“Wesele na Górnym Śląsku”, które goście gali obejrzeli w sobotę wyreżyserował Henryk Konwiński. Scenografię do spektaklu przygotował Jerzy Talik, kostiumy – Jarosław Świątek, a muzykę Bolesława Wallek – Walewskiego opracował dla Zespołu “Śląsk” Krzysztof Dziewięcki. W spektaklu wystąpili artyści chóru, baletu oraz orkiestry Zespołu “Śląsk”, pod dyrekcją Krzysztofa Dziewięckiego. Dbając o najwyższy poziom artystyczny widowiska, Dyrekcja Zespołu zaprosiła także do udziału w spektaklu śląskich aktorów – Agnieszkę Radzikowską i Dariusza Chojnackiego, a także Wojciecha Leśniaka, Alinę Chechelską, Mariusza Kozubka, Ewę Leśniak, Wiesława Sławika, Bernarda Krawczyka, Jolantę Niestrój – Malisz, Izabelę Malik. Wśród obsady aktorskiej znaleźli się także artyści Zespołu “Śląsk”, m.in.: Dariusz Żaczek, Renata Urbanik, Przemysław Spandel i Piotr Hankus.

Katowicka rozgłośnia nadawanie zaczęła 4 grudnia 1927 roku. Jej powstanie sfinansowano w większości z dotacji Wojewódzkiego Śląskiego Sejmiku Samorządowego.

Pierwszym dyrektorem katowickiego radia został inż. S. Tymieniecki, a od września 1934 r. Stanisław Ligoń.

- Miałem w życiu trzy wielkie marzenia- zbudować Ligoniowi ławeczkę, rozświetlić radiowy neon i wystawić Wesele na Górnym Śląsku – przyznał Henryk Grzonka, prezes Radia Katowice, odbierając liczne gratulacje. Dziennik Zachodni dołącza się do życzeń dla kolegów radiowców, powtarzając za Marią Pańczyk-Pozdziej “Do usłyszenia!”

Poniedziałkowy numer “W Sieci” (Fratria) graficznie przypomina “Uważam Rze” (Presspublica). To efekt przejścia grafików z Presspubliki do tytułu braci Karnowskich.

Drugi numer dwutygodnika “W Sieci” (ukaże się w poniedziałek 10 grudnia br.) zapowiada na okładce temat poświęcony “pacyfikacji największego polskiego tygodnika »Uważam Rze«” i pokazuje graficznie, że stoją za tym “nadredaktorzy”: premier Donald Tusk, rzecznik rządu Paweł Graś i właściciel Presspubliki Grzegorz Hajdarowicz. Okładkę zilustrowano w stylu w jakim tworzono dotychczas okładki “Uważam Rze”. To efekt przejścia z Presspubliki do “W Sieci” Michała Korsuna (zaprojektował poniedziałkową okładkę) i innych grafików: Andrzeja Krauze, Rafała Zawistowskiego i spółki autorskiej Sztybor i Oleksicki.

Do dwutygodnika (od następnego numeru “W Sieci” ma być tygodnikiem), którego redaktorem naczelnym jest Jacek Karnowski, przeszli też autorzy “Uważam Rze” – m.in. Bronisław Wildstein i Piotr Semka. Przestali współpracować z tygodnikiem Presspubliki po zwolnieniu z niej redaktora naczelnego Pawła Lisickiego.

Wolność słowa w mediach musi być połączona z odpowiedzialnością dziennikarzy; nie oznacza to jednak, iż prawo karne jest zawsze najlepszym narzędziem do zwalczania nadużyć w tej dziedzinie – wskazywali uczestnicy debaty zorganizowanej w sobotę przez adwokaturę.

W dyskusji, która odbyła się pod patronatem Naczelnej Rady Adwokackiej, przede wszystkim poruszono zagadnienia granic wolności słowa w mediach i relacji między wolnością prasy a kulturą debaty. W dyskusji udział wzięli – oprócz przedstawicieli adwokatury – naukowcy, dziennikarze i reprezentanci organizacji pozarządowych.

“Prasa ma się bronić dobrymi, rzetelnymi informacjami i tylko wtedy będzie brała udział w sporze argumentacyjnym” – mówił prof. Tomasz Koncewicz z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Dodał, że “wolność prasy nie jest dana tylko zadana dziennikarzom”.

Dlatego, jak argumentował, granice wolności mediów powinny być postrzegane zależnie od konkretnego kontekstu. Zaznaczył, że w wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się, że jeśli media nie spełniają swojego obowiązku informowania o sprawach istotnych, ich wolność wymaga “węższej interpretacji”.

Z kolei w ocenie Ireneusza Kondaka z kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu kluczowe znaczenie ma wymóg mówiący, że “każdy uczestnik debaty publicznej musi przestrzegać pewnych minimalnych standardów”. “Trzeba przestrzegać praw innych osób będących przedmiotem wypowiedzi lub publikacji. Poszanowanie godności drugiej osoby, to rzecz absolutnie fundamentalna” – mówił.

Uczestnicy debaty wskazywali, że w każdym przypadku kwestie wolności słowa muszą być rozstrzygane w powiązaniu z prawem do ochrony dóbr osobistych. Zdaniem przewodniczącego Komisji Praw Człowieka przy NRA mec. Mikołaja Pietrzaka obok drogi cywilnej w przypadku zniesławienia często wykorzystywany jest też art. 212 k.k., który w przypadku zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania przewiduje karę do roku więzienia. Według mecenasa przepis ten jest chętnie wykorzystywany, gdyż “ścieżka prawa karnego” w takich przypadkach jest tańsza, szybsza i bardziej dolegliwa dla przeciwnika niż droga cywilna.

W końcu listopada rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego zapis z art. 212 Kodeksu karnego, przewidujący karę więzienia za zniesławienie. Rzecznik nie kwestionuje potrzeby karania za zniesławienie, ale dostrzega konieczność zmiany prawa polegającej na rezygnacji z kary do roku więzienia i pozostawienia za ten czyn kar grzywny bądź ograniczenia wolności.