Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

Komitet Obrony Demokracji po raz drugi organizuje pikietę w stolicy województwa śląskiego. Demonstracja w obronie wolności mediów odbędzie się w sobotę (9 stycznia) na Rynku w Katowicach.

9 stycznia (sobota) uczestnicy spotkają się na katowickim Rynku, a dokładnie przed pomnikiem Harcerzy Września. Organizatorem jest Komitet Obrony Demokracji, a celem protestu jest wyrażenie poparcia dla środowisk dziennikarskich, które nie zgadzają się z założeniami nowej ustawy medialnej. – Zmiany w ustawie o radiofonii i telewizji czekają na podpis prezydenta. Szefów mediów publicznych będzie teraz mianować minister skarbu. Dziennikarze zwracają uwagę, że usunięcie gwarancji niezależności publicznej telewizji i radia, jest naruszeniem norm Rady Europy i danego przez polską konstytucję niezależnemu organowi (KRRiT) mandatu do stania na straży szeroko pojętego interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Telewizja Polska i Polskie Radio staną się stacjami nie publicznymi, a rządowymi. Wrócą czasy Komitetu d/s Radia i Telewizji - uważa KOD.

Przewidywana liczba uczestników w Katowicach to 1000 osób. Pikieta rozpocznie się o 14 i potrwa do godziny 16. Protesty odbędą się również w całej Polsce, między innymi w Warszawie, Krakowie, Białymstoku czy Bydgoszczy.

Niemal dokładnie 12 miesięcy po zamachu na redakcję magazynu satyrycznego “Charlie Hebdo”, ukazało się specjalne wydanie tego tytułu. Na okładce jest rysunek Boga z kałasznikowem na plecach.

Okładka specjalnego wydania "Charlie Hebdo"

Specjalny 32-stronicowy numer zawiera rysunki karykaturzystów, którzy zginęli w ubiegłorocznym zamachu, a także prace obecnych członków redakcji. Numer, którego nakład to miliona egzemplarzy, jest dostępny w sprzedaży nie tylko we Francji, ale też w wielu innych krajach. Ostatnio sprzedaż magazynu ustabilizowała się na poziomie 100 tys. egz. we Francji i 10 tys. egz. poza nią. Pismo ma też 183 tys. prenumeratorów.

W zamachu na paryską redakcję “Charlie Hebdo”, który miał miejsce 7 stycznia 2015 roku, zginęło 12 osób.

Komisarz Rady Europy ds. praw człowieka Nils Muiżnieks w wydanym we wtorek komunikacie zaapelował do prezydenta Andrzeja Dudy, by nie podpisywał tzw. ustawy medialnej oraz działał na rzecz zachowania niezależności przez media publiczne w Polsce.

“Apeluję do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, by nie składał podpisu pod ustawą o zarządzaniu mediami publicznymi oraz bronił niezależności telewizji publicznej i radia publicznego w Polsce” – napisał Muiżnieks w komunikacie.

Komisarz Rady Europy ocenia, że “ustawa w sposób niepokojący poddaje media publiczne pod bezpośredni nadzór rządu, przyznając mu prawo do mianowania i odwoływania członków rad nadzorczych i zarządów” TVP i Polskiego Radia. Zauważa, że jest to sprzeczne ze standardami Rady Europy, które wymagają, by “media publiczne były wolne od politycznych lub ekonomicznych ingerencji”.

Muiżnieks podkreśla również, że “pospiesznie przeprowadzona w ubiegłym tygodniu przez parlament ustawa” nie była również przedmiotem publicznej debaty, “która jest wymagana w społeczeństwie demokratycznym przy rozważaniu tak istotnych zmian w dziedzinie wolności mediów”.

W poniedziałek rzecznik Rady Andrew Cutting poinformował, że cztery organizacje dziennikarskie – Stowarzyszenie Dziennikarzy Europejskich, Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy, Europejska Federacja Dziennikarzy i Komitet Ochrony Dziennikarzy – zwróciły się do Rady Europy w sprawie ustawy o mediach publicznych w Polsce.

Według tych organizacji zmiany w mediach publicznych przewidują „usunięcie gwarancji niezależności publicznej telewizji i radia” i “zwrot ku bezpośredniej kontroli rządowej nad strategiczną i redakcyjną postawą nadawców publicznych”.

Odpowiedzialny za przeprowadzenie reformy medialnej PiS wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Krzysztof Czabański zarzucił protestującym organizacjom dziennikarskim nieznajomość założeń reformy i jej błędną ocenę.

31 grudnia 2015 Senat zaakceptował nowelę tzw. ustawy medialnej, która przewiduje wygaśnięcie mandatów dotychczasowych członków zarządów i rad nadzorczych TVP oraz PR. Nowelizacja zakłada też zmniejszenie liczebności rad nadzorczych spółek medialnych, a także powoływanie ich nowych organów przez ministra skarbu państwa “do czasu wprowadzenia nowej organizacji mediów narodowych”. Ustawa trafiła do prezydenta.

W zarządzie Telewizji Polskiej oprócz Jacka Kurskiego prawdopodobnie znajdzie się co najmniej jeszcze jedna osoba – wynika z nieoficjalnych informacji. Nie ustalono jeszcze, kto wraz z Jackiem Kurskim wejdzie do zarządu TVP. Wśród poważnych kandydatów jest Przemysław Tejkowski, który zasiadał w zarządzie TVP za prezesury Romualda Orła.

Jacek Kurski – były europoseł PiS i Solidarnej Polski, a obecnie podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury – jest wciąż typowany na prezesa TVP. Pierwotnie miał kierować telewizją jednoosobowo. – PiS nie chce jednak powtórki z Wildsteina, który był krnąbrny i nieprzewidywalny – mówi informator “Presserwisu”. Nie ustalono jeszcze, kto wraz z Jackiem Kurskim wejdzie do zarządu TVP. Wśród poważnych kandydatów jest Przemysław Tejkowski, który zasiadał w zarządzie TVP za prezesury Romualda Orła. – Nic mi o tym nie wiadomo – mówi Przemysław Tejkowski i odkłada słuchawkę. Jacek Kurski nie odbierał wczoraj telefonu.

Jak informowaliśmy w sylwestra na Press.pl, szefową programów informacyjnych TVP, czyli dyrektorem Agencji Informacji (AI, zastąpi obecną Telewizyjną Agencję Informacyjną) ma zostać Marzena Paczuska. Paczuska była m.in. zastępcą kierownika “Wiadomości”, gdy redakcją kierował Jacek Karnowski. Obecnie pracuje w TVP 1. Według informacji “Rzeczpospolitej” Paczuska zamiast stanowiska szefowej wszystkich programów informacyjnych TVP może jednak zostać tylko kierownikiem redakcji “Wiadomości”. Ostateczne decyzje w tej sprawie nie zapadły. Marzena Paczuska nie odpowiedziała na nasze pytanie.

Na giełdzie nazwisk mówi się też o Mariuszu Pilisie. Były szef TVP 3 i kierownik działu reportażu TVP 1 może zostać szefem AI albo TVP 2. W kontekście kierowania TVP 1 wymieniana jest z kolei Anita Gargas, ale nie wiadomo, czy nie skończy się na dużym programie dla niej. Wśród kandydatów do rządzenia Jedynką wymieniany jest też Jacek Łęski, były dziennikarz śledczy “Życia”, obecnie zajmuje się PR-em. Zapewnia nas, że to nieprawda.

Programy w TVP zamiast funkcji mogą też otrzymać bracia Jacek i Michał Karnowscy.

Nowelizacja Ustawy o radiofonii i telewizji czeka na podpis prezydenta. Zgodnie z nią mandaty dotychczasowych członków zarządów i rad nadzorczych TVP oraz Polskiego Radia wygasają, a ich nowe organy będą powoływane przez ministra skarbu państwa “do czasu wprowadzenia nowej organizacji mediów narodowych”. Nowela wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw i traci moc z dniem 30 czerwca 2016 roku.

Telewizja Polska, Polskie Radio i Polska Agencja Prasowa jako media narodowe zostaną przekształcone ze spółek prawa handlowego w “państwowe osoby prawne” – zakłada opublikowany przez PAP projekt ustawy o mediach narodowych. Zgodnie z projektem do przekształcenia dojdzie z dniem wejścia ustawy w życie. Wtedy też wygasną mandaty członków zarządów, rad nadzorczych i rad programowych byłych spółek. TVP, Polskim Radiem i 17 rozgłośniami regionalnymi oraz PAP zarządzać będą dyrektorzy-redaktorzy naczelni. Nadzór nad mediami będzie zaś należał do Rady Mediów Narodowych.

Rada Mediów Narodowych

W jej skład wejdzie pięć osób powoływanych przez Sejm (dwóch członków), prezydenta (dwóch) i Senat na 6-letnie kadencje. Członek rady będzie mógł być ponownie powołany na kolejną kadencję po trzech latach od zakończenia poprzedniej. Marszałek Sejmu powierzy jednemu z członków Rady funkcję przewodniczącego. Przewodniczący będzie m.in. powoływał i odwoływał dyrektorów mediów narodowych (i ich zastępców) oraz kierowników 16 oddziałów terenowych TVP.

Członkowie Rady Mediów Narodowych (RMN) będą otrzymywali diety w wysokości przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS. RMN będzie m.in. nadawała statuty mediom narodowym, określała zasady wynagradzania dyrektorów i ich zastępców oraz pracowników zajmujących kierownicze stanowiska, rozpatrywała skargi na działalność mediów narodowych oraz dysponowała Funduszem Mediów Narodowych. Co roku (do 31 marca) przedstawi Sejmowi, Senatowi i prezydentowi sprawozdanie ze swej działalności, wraz z informacją o najważniejszych problemach mediów narodowych. “W istotnym stopniu RMN zastąpi rady nadzorcze dotychczasowych spółek akcyjnych, co jest rozwiązaniem o wiele tańszym, a przy tym zapewniającym jednolitość, efektywność i transparentność nadzoru” – czytamy w uzasadnieniu do projektu.

Misja

W projekcie ustawy zapisano, że media narodowe “respektują chrześcijański system wartości, przyjmując za podstawę uniwersalne zasady etyki”. Są obowiązane upowszechniać stanowiska Sejmu, Senatu, prezydenta, premiera, Najwyższej Izby Kontroli i Rzecznika Praw Obywatelskich, a także przedstawiać w sposób rzetelny i pluralistyczny stanowiska zarejestrowanych partii politycznych, związków zawodowych i związków pracodawców w węzłowych sprawach publicznych. Mają także umożliwiać organizacjom pożytku publicznego nieodpłatne informowanie o ich działalności.

W szczególności misją instytucji narodowej radiofonii i telewizji “jest kultywowanie tradycji narodowych oraz wartości patriotycznych i humanistycznych, przyczynianie się do zaspokajania duchowych potrzeb słuchaczy i widzów, rozbudzanie i zaspokajanie ich wszechstronnych zainteresowań, upowszechnianie dorobku polskiej i światowej nauki i twórczości artystycznej, popularyzowanie różnych form obywatelskiej aktywności, ułatwianie dostępu do obiektywnej informacji oraz tworzenie warunków pluralistycznej debaty o sprawach publicznych – przez oferowanie społeczeństwu i jego poszczególnym częściom zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, edukacji, sportu i rozrywki z zachowaniem bezstronności, pluralizmu, niezależności i wysokiej jakości”.

Natomiast misją Polskiej Agencji Prasowej “jest pozyskiwanie i przekazywanie odbiorcom rzetelnych, obiektywnych i wszechstronnych informacji z kraju i z zagranicy”.

Okres przejściowy i weryfikacja

Do czasu powołania dyrektora danego medium narodowego jego obowiązki będzie pełnił dotychczasowy prezes zarządu lub osoba wskazana przez przewodniczącego RMN. P.o. dyrektor nie będzie mógł bez zgody RMN dokonywać czynności przekraczających zwykły zarząd.

Stosunek pracy pracowników mediów wygaśnie z upływem 3 miesięcy po dniu ogłoszenia ustawy, chyba że do tego czasu zostanie przedłużony. Jak zapisano w uzasadnieniu, w pierwszym kwartale obowiązywania ustawy dyrektorzy ocenią “przydatność” osób zatrudnionych w mediach narodowych.

Społeczne rady programowe

W mediach narodowych będą działać społeczne rady programowe, mające inspirować działania związanych z realizacją misji publicznej. Członków (od 9 do 15) rad programowych na trzyletnie kadencje będzie powoływała RMN spośród kandydatów zgłaszanych przez m.in. stowarzyszenia twórcze, organizacje pożytku publicznego, Kościół katolicki i inne kościoły oraz związki wyznaniowe, związki zawodowe, organizacje pracodawców, organizacje rolników, szkoły wyższe, PAN.

Plany programowo-finansowe

Dyrektorzy mediów narodowych będą opracowywać kilkuletnie plany realizacji misji publicznej oraz roczne plany programowo-finansowe. Wstępna wersja planu będzie oceniana przez społeczną radę programową i podawana do wiadomości publicznej. Plan ostatecznie zatwierdzi RMN – i również poda go do wiadomości publicznej.

Dyrektorzy mediów będą przedstawić RMN i radom programowym sprawozdania z realizacji misji i sprawozdania finansowe.

Funduszu Mediów Narodowych

Media narodowe będą prowadzić samodzielną gospodarkę finansową, a ich przychodami będą:

- wpływy z Funduszu Mediów Narodowych (z tym że z Funduszu nie będzie korzystać PAP),

- refundacja kosztów audycji tworzonych na podstawie umowy z ministrami,

- wpływy z obrotu prawami do audycji, opłaty za serwis informacyjny,

- dotacje z budżetu państwa.

Media narodowe będą mogły czerpać też dochody z reklam, audycji sponsorowanych i działalności gospodarczej. Do prowadzenia działalność gospodarczej oraz do zawarcia umowy z ministrem w sprawie tworzenia i rozpowszechniania audycji będzie potrzebna zgoda RMN.

Z Funduszu Mediów Narodowych będzie finansowana realizacji misji publicznej. Te środki pokryją też koszty działania RMN.

Fundusz będą zasilać przede wszystkim środki z abonamentu rtv, a także dobrowolne wpłaty osób fizycznych oraz “inne przychody”.

W projekcie zapisano też, że premier na wniosek ministra kultury, powoła międzyresortowy zespół, który do 31 maja 2016 roku opracuje “nowoczesną koncepcję finansowania mediów narodowych”.

KRRiT

Projekt określa także zadania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Narodowa telewizja i radio będą jej przedstawiać sprawozdania z realizacji obowiązku informowania o działalności organizacji pożytku publicznego, partii politycznych, związków zawodowych czy organizacji pracodawców. KRRIT straci natomiast wpływ na wybór władz mediów publicznych i rozdział środków abonamentowych. “Zawężenie kompetencji KRRiT nie narusza konstytucyjnych zadań tego organu, który stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Zadania te odnoszą się w równym stopniu do mediów publicznych i prywatnych” – napisano w uzasadnieniu.

Obowiązki dyrektora Telewizyjnej Agencji Informacyjnej pełni od wczoraj Beata Jakoniuk-Wojcieszak, dotychczasowa sekretarz programu, a w przeszłości pierwsza dyrektor TVP Info. Miejsca pozostałych czterech dyrektorów w TVP, którzy 31 grudnia złożyli dymisję, zajęli ich dotychczasowi zastępcy.

Beata Jakoniuk - Wojcieszak

Obowiązki dyrektora TVP 1 pełni od poniedziałku Andrzej Rychcik, TVP 2 – Ewa Latkowska, TVP Kultura – Marzena Adamczyk, a biura kadr – Urszula Kopcińska. Nowi szefowie zapewne utrzymają się na tych stanowiskach tylko do zmiany władz TVP, która nastąpi po tym, jak prezydent podpisze tzw. małą ustawę medialną, a minister skarbu wskaże radę nadzorczą i zarząd telewizji. – Firma musi pracować. Telewizyjna Agencja Informacyjna nie może przecież na kilka dni zatrzymać się w oczekiwaniu – mówi Beata Jakoniuk-Wojcieszak, pytana, dlaczego przyjęła nową funkcję. TAI nadzoruje wszystkie programy informacyjne telewizji publicznej (w tym “Wiadomości” TVP 1) i kanał TVP Info.

Pięcioro dyrektorów Telewizji Polskiej – Tomasz Sygut (TAI), Piotr Radziszewski (TVP 1), Jerzy Kapuściński (TVP 2), Katarzyna Janowska (TVP Kultura) i Ewa Ger (kadry) – podało się w sylwestra do dymisji. “Odchodzę, bo z telewizją narodową nam nie po drodze” – napisał na Facebooku Tomasz Sygut. “Odchodzę z podniesiona głową. Programy informacyjne TVP są dzisiaj najlepsze na rynku. TVP Info z 0,8 poszło na 4 procent i jest najlepszym kanałem informacyjnym w kraju. Ma nie tylko wyniki, ale też prestiż. Mówiąc wprost: przestało być obciachowe. Jestem z tego kanału dumny. »Wiadomości« zaś już dawno nie miały tak dobrej prasy i wyników. Żaden »wybitny« medioznawca z PiS mi tego nie odbierze” – dodał. Z kolei Katarzyna Janowska napisała: “Tworzyliśmy TVP Kultura w pełnej wolności, dlatego tyle rzeczy się udało. Pod koniec roku zebraliśmy pulę nagród, która potwierdza sens naszych starań. To był mój najlepszy od »Rozmów na koniec wieku« czas zawodowy!”, umieszczając przy wpisie zdjęcie z napisem “Nie lękajcie się!”.

– Nowi szefowie anten niby nami kierują, ale wszyscy się raczej pakujemy. To już długo nie potrwa – mówi jeden z pracowników TVP, który nie chce się wypowiadać pod nazwiskiem.