Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

Mariusz Max Kolonko wzywa do likwidacji TVP Polonia, której, jego zdaniem, światowa Polonia nie chce i nie lubi oglądać. – Pora, żeby nazwać rzeczy po imieniu i skończyć z tą medialną patologią – mówi Onetowi. Jego pomysł w ciągu kilku dni poparło ponad 12 tysięcy internautów. Kondycję TVP Polonia krytykują też eksperci.

Mariusz Max Kolonko

Zamieszanie wokół TVP Polonia rozpoczęło się kilka miesięcy temu. To wówczas Ministerstwo Spraw Zagranicznych podjęło decyzję o cofnięciu dotacji na ten kanał. W latach 2007-2012 MSZ przeznaczał na działania TVP Polonia około 11 milionów złotych. W tym roku dotację okrojono blisko sześciokrotnie – resort zadeklarował współfinansowanie w wysokości 2 milionów złotych.

Skąd ta decyzja? MSZ jako główne powody ograniczenia dotacji wymienia niewywiązanie się z zobowiązań przez Telewizję Publiczną. Chodzi między innymi o dostępność programu dla odbiorców za granicą, a także ofertę programową TVP Polonia.

Główny problem dotyczy dostępności kanału w USA. Tamtejsza Polonia, żeby oglądać ten kanał musi korzystać z oferty telewizji kablowej (to koszt około 25-30 dolarów miesięcznie) lub w internecie (w systemie “Video on Demand”, do którego dostęp kosztuje niecałe siedem dolarów miesięcznie).

- Dzieje się tak dlatego, że TVP podpisała umowę ze Spanski Enterprises na wyłączną dystrybucję sygnału TVP Polonia na Stany Zjednoczone. Oznacza to, (…) że polska telewizja publiczna stała sie producentem zewnętrznym, produkującym za publiczne pieniądze programy dla prywatnej firmy w Kanadzie – tłumaczy Onetowi Mariusz Max Kolonko.

Rzeczywiście. To między innymi umowa ze Spanski Enterprises Inc. (SEI) była jedną z przyczyn negatywnych ocen MSZ w stosunku do TVP Polonia. Okazuje się bowiem, że blisko 20 lat temu TVP podpisała umowę z kanadyjską firmą kierowaną przez pochodzącego z Polski Roberta Spańskiego, zgodnie z którą wyłączne prawa do dystrybucji sygnału TVP Polonia w Ameryce Północnej posiada właśnie SEI.

Oburzenia tą sytuacją nie kryje Max Kolonko, który od kilku miesięcy prowadzi w serwisie YouTube swój kanał. To właśnie tam wezwał do likwidacji TVP Polonia i stworzenia całkiem nowego kanału. – Panowie redaktorzy TVP, jesteście zawodowcami, ale pora żebyście zaczęli pakować walizki. Oto my, Polonia, domagamy się likwidacji telewizji, która nam nie służy, której nie lubimy oglądać i nie możemy oglądać – przekonywał w swoim programie z serii “Mówię Jak Jest”.

W rozmowie z nami podkreśla, że TVP Polonia stała się zewnętrznym producentem tworzącym za publiczne pieniądze dla prywatnej firmy w Kanadzie. – Lubię Boba Spanskiego i przykro mi, że straci biznes, ale pora, żeby nazwać po imieniu, skończyć z tą medialną patologią i zlikwidować  TVP Polonia – przekonuje.

Były korespondent TVP w Stanach Zjednoczonych kilka dni temu wezwał internautów do poparcia jego pomysłu na Facebooku. Fanpage “Zlikwidować TVPolonia” polubiło już ponad 12 tys. Jak twierdzi, rosnąca popularność go jednak nie interesuje. – W MaxTV nie wypowiadam się na tematy popularne, a na tematy na ogół niepopularne. Jednak znów okazuje się, że “mówienie jak jest” przynosi rezultaty. Okazuje się, że ludzie nie chcą takiej TVP Polonia, jaką serwują nam władze TVP – mówi Onetowi.

Dziennikarz zaznacza jednak, że nie chce pozbawiać Polaków na Litwie czy Ukrainie dostępu do polskiej telewizji. – No way. Stwórzmy nową telewizję. Powinna być robiona dla Polonii i przez Polonię, dystrybuowana za darmo na YouTube – przedstawia swój plan. Kolonko nie ma też wątpliwości, że jego pomysł zostanie zrealizowany. – TVP Polonia będzie zlikwidowana. Koniec i kropka – mówi Onetowi.

W podobnym tonie, co Max Kolonko, na temat kondycji TVP Polonia wypowiada się Janusz Kapusta, wybitny polski grafik od lat mieszkający w Nowym Jorku. – Kanał TVP Polonia zatrzymał się na poziomie intelektualnym, kiedy górale wyjeżdżali za chlebem. (…) Wydaje mi się, że gdzieś podskórnie zbiera się strumień, który wyartykułuje nowe potrzeby, a których Max Kolonko jest tylko swoistym zwiastunem – mówi Onetowi.

Sam pomysł likwidacji telewizji nieco jednak tonuje. – Na tej samej czystej kartce niezdolny nakreśli gryzmoły, a mądry stworzy arcydzieło. To samo z telewizją – nie chodzi o to, żeby ją zlikwidować, ale dać we władanie mądrym. Mógłby to być kanał, gdzie możemy nawzajem się wspomagać, informować i rozwijać. A mamy wiele do powiedzenia. Po obu stronach – podkreśla.

Czy zmiany w TVP Polonia są możliwe? Sceptycznie do tego podchodzi medioznawca prof. Wiesław Godzic. – Ja jestem pesymistą. TVP ma tak dużo swoich problemów, że zapomni o TVP Polonia – mówi nam. W ocenach kondycji tego kanału nie ma jednak złudzeń. Jak mówi, ta TVP Polonia to “królestwo powtórek” i kanał, którym Polacy nie mogą się chwalić.

- Czym innym jednak jest surowa ocena tego programu, a czym innym nawoływanie do likwidacji – mówi. Przyznaje jednak, że w ocenach jest “rozdwojony”, bo w obecnej formie “nie ma co utrzymywać tego kanału”. Prof. Godzic, odnosząc się do pomysłów Maxa Kolonki, zaznacza, że władze w nowej telewizji muszą wziąć młodzi ludzie.

- Najważniejszy jest tu pomysł i decyzja. W tym jesteśmy zgodni. Mają to przejąć młodzi ludzi i całe przedsięwzięcie ma pochodzić z Polski. Taka telewizja powinna być rodzajem wizytówki, ale także miejscem dyskusji na temat naszego miejsca na świecie – podkreśla prof. Godzic.

Za przykład podaje emisję filmu o Powstaniu Warszawskim na antenie TVP Polonia. – Nie chodzi tylko o puszczenie filmu, ale też o dyskusje na ten trudny temat. My jesteśmy na to gotowi, pytanie tylko, czy TVP jest do tego gotowa – kończy prof. Godzic.

Kanał TVP Polonia rozpoczął regularną emisję w 1993 roku. Jego ramówka wykorzystuje w głównej mierze materiały produkowane przez TVP, w tym seriale i programy przeznaczone dla Polaków mieszkających poza granicami kraju. Od niedawna cyfrowy sygnał jest dostępny również drogą naziemną w Polsce.

TVP Polonia odbierają, oprócz mieszkańców Ameryki Północnej i Południowej oraz Afryki, Polacy mieszkający na wschód od naszego kraju – na Litwie, Łotwie, w Estonii, Białorusi i Ukrainie. W Rosji TVP Polonia jest dostępna w co najmniej kilkudziesięciu sieciach kablowych.

Siedem ogólnodostępnych kanałów telewizyjnych muszą bezpłatnie udostępniać swoim odbiorcom również operatorzy telewizji internetowej – podała Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, powołując się na ustawodawstwo Polski i Unii Europejskiej.

Jan Dworak

KRRiT w opublikowanym właśnie stanowisku zwraca uwagę na zapis z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej: “mając na uwadze pojawienie się nowych sposobów odbioru telewizji (np. IP TV, Internet TV) konieczne było objęcie obowiązkiem must carry nie tylko operatorów sieci kablowych i platform satelitarnych, ale także pozostałych podmiotów rozprowadzających program w sieciach telekomunikacyjnych”. Natomiast zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej z 2002 roku do sieci łączności elektronicznej zalicza się internet.

Zasada must carry nakłada na operatorów telewizyjnych obowiązek bezpłatnego dostarczania odbiorcom siedmiu podstawowych, ogólnodostępnych kanałów: TVP 1, TVP 2, TVP Info, Polsat, TVN, TV 4 i TV Puls. Do końca października KRRiT będzie prowadzić kontrolę realizowania tego obowiązku przez operatorów.

Jednocześnie przewodniczący KRRiT Jan Dworak ocenia, że zasada must carry powinna dotyczyć tylko operatorów, którzy mają minimum 100 tys. odbiorców. - Poza objęciem zasadą must carry ustawowych programów nadawców publicznych należałoby także rozważyć odstąpienie od ustawowego określenia listy programów telewizyjnych do obowiązkowego rozprowadzania. Wybór programów objętych tą zasadą powinien być dokonywany przez organ regulacyjny po przeprowadzeniu odrębnego postępowania – stwierdza Dworak w stanowisku Rady. – Przywilej ten byłyby przyznawany na czas określony, wystarczający do wypromowania nowego programu – 5 lat. Okres ten stanowi jednocześnie połowę czasu, na jaki wydana jest koncesja. Po tym okresie organ regulacyjny ponownie przeprowadzałby analizę zasadności nadania takiego statusu dotychczasowym i nowym nadawcom, biorąc m.in. pod uwagę ofertę programową aktualnie dostępną dla odbiorców – dodaje Jan Dworak.

Przygotowując się do przeniesienia poza firmę większości dziennikarzy, Telewizja Polska robi im badania psychologiczne. Działający w TVP związek zawodowy Wizja protestuje.

Jacek Rakowiecki

Wczoraj w TVP ruszyła seria testów psychologicznych, w których dziennikarze telewizji publicznej mają uczestniczyć w ramach procedury wyboru koordynatorów – czyli 170-180 spośród ponad 600 dziennikarzy, którzy nie będą musieli przechodzić do firmy zewnętrznej i zachowają etaty w TVP. Badani odpowiadali m.in. na pytania, czy lubią majsterkować, czy czytają poezję, czy zostawiliby dziecko pod opieką sąsiadki itd. Mieli też opisać, jak zachowają się w różnych sytuacjach – kiedy np. reporter ulegnie wypadkowi, zepsuje się kamera, a przedstawiciel władz zagrozi telewizji sądem. – Badania mają między innymi ocenić zachowanie w sytuacji stresowej i umiejętność podejmowania decyzji – wyjaśnia Jacek Rakowiecki, rzecznik prasowy TVP.

Wizja uważa te badania za uwłaczające godności i wezwała zarząd TVP do “zaniechania takiej formy selekcji pracowników”. Związek zwrócił się też do dziennikarzy, by nie dali się zastraszyć i odmówili “poddania się bezprawnemu procesowi, który jako żywo przypomina weryfikację dziennikarzy w stanie wojennym. “Miejcie odwagę powiedzieć temu dość!” – zaapelowała Wizja do dziennikarzy TVP.

Związek dysponuje opinią prawną, z której wynika, że zarządzenie o badaniach “nie może być traktowane jako polecenie służbowe, gdyż tego rodzaju obowiązku nie przewiduje Kodeks pracy, żadna inna ustawa ani umowy o pracę”. – Pracownik ma prawo niepoddania się badaniu i nie poniesie za to żadnych konsekwencji służbowych – potwierdza Jacek Rakowiecki. Tyle że nie zdobędzie punktów za ten etap weryfikacji, co zmniejszy jego szanse na zachowanie etatu w TVP. – Rzeczywiście, taka osoba będzie miała mniejsze szanse – przyznaje rzecznik TVP. – Niewykluczone jednak, że w pozostałych dwóch etapach dostanie na tyle dużo punktów, by uzyskać dobry wynik – dodaje.

Jak informowaliśmy, TVP chce przenieść do firmy zewnętrznej 550 osób (oprócz dziennikarzy także montażystów, grafików i charakteryzatorów). Zostający w TVP dziennikarze będą pełnić funkcje koordynatorów, którzy będą wybrani w trzyetapowej procedurze obejmującej: ocenę kompetencji (bez udziału pracownika), test psychologiczny i rozmowę, w której znajdą się też próbki różnych sytuacji zawodowych. – Protesty Wizji nie zatrzymają tej procedury – mówi Jacek Rakowiecki. Podkreśla, że cała akcja jest zgodna z prawem. – Badania psychologiczne przeprowadzają osoby mające wymagane uprawnienia, między innymi dyrektor biura kadr Ewa Ger i Szymon Badura – dodaje.

Badura miał też zasiadać w komisji przetargowej, która wybiera firmę przejmującą pracowników TVP. Zrezygnował po protestach Wizji i krytyce w mediach. Szymon Badura jest prezesem spółki Eger Kompetencje, którą wcześniej kierowała obecna szefowa kadr TVP. Z telewizją publiczną wiąże go umowa cywilnoprawna.

Wizja rozważa zawiadomienie o sprawie Państwowej Inspekcji Pracy.