Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

Nikt nie wiedział tyle, co on o filmie na Śląsku, a kino było tylko jedną z jego miłości.

Jan. F. Lewandowski

Z wykształcenia był historykiem, na Uniwersytecie Śląskim skończył studia i zrobił doktorat o śląskich wątkach w twórczości Kazimierza Kutza. Jeszcze za studenckich czasów, w latach 70., zaangażował się w pracę Dyskusyjnego Klubu Filmowego w Katowicach i pokazywał dzieła, które nie podobały się komunistycznym władzom, ale uwielbiali kinomani – “Lot nad kukułczym gniazdem” Miloša Formana (kopię specjalnie dostarczyła ambasada amerykańska) i obrazy Krzysztofa Kieślowskiego.

W karnawale pierwszej “Solidarności” współtworzył Śląskie Towarzystwo Filmowe. Walczył też o X Muzę w czasach wolnego rynku – w latach 1997-2008 pracował w Instytucji Filmowej “Silesia Film”, był też pomysłodawcą i założycielem Filmoteki Śląskiej oraz Centrum Sztuki Filmowej, a także jednym z inicjatorów przebudowy katowickiego “Rialta” na kinoteatr. Dzięki temu to miejsce przetrwało, gdy nastała epoka multipleksów.

Na jego artykułach – m.in. w “Dzienniku Zachodnim” “Panoramie” – wiedzę o filmie zdobyło całe pokolenie. Publikował też w “Gazecie Wyborczej”, dwa miesiące temu żegnając swojego przedwcześnie zmarłego przyjaciela, Feliksa Netza. Nie dbał o siebie, ale nikt z nas by nie pomyślał, że tak szybko podąży za nim, miał niespełna 63 lata.

Jego ostatnim dziełem był kwartalnik społeczno-kulturalny “Fabryka Silesia”. Czuwał, by każdy numer był perfekcyjnie dopracowany i ciekawy. Poruszał ważne dla Śląska i Ślązaków tematy historyczne i polityczne. Dużo zdrowia kosztowało go wywalczenie pieniędzy na wydawanie pisma.

Cieszył się jak dziecko z dwóch ostatnich swoich książek – biografii Wojciecha Korfantego (opublikowanej w prestiżowej, “marmurkowej” serii PIW) oraz “Czasu autonomii”.

Kto zechce, może znaleźć w internecie długi spis różnych innych jego książek. Ja dopiero tam zaglądając, dowiedziałem się, że inicjał F., którym się posługiwał, to skrót od jego drugiego imienia – Franciszek. No cóż, miał coś ze swojego wielkiego patrona, będzie nam go brakowało.

Zmarł Jan F. Lewandowski, promotor kultury śląskiej. Jego ostatnim dziełem był kwartalnik “Fabryka Silesia”, wydawany przez Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach. Z dziennikarską pasją, energią, świetnie skrojonym słowem przez wiele lat dostarczał swoim Czytelnikom wielkiej intelektualnej przygody.

Bohaterem jego pracy doktorskiej był jeden z najwybitniejszych Ślązaków, reżyser Kazimierz Kutz. W pracy “Obrazy historii: Śląsk w twórczości Kazimierza Kutza” połączył swoje dwie wielkie pasje – historię oraz sztukę filmową.

To właśnie jemu trzeba zawdzięczać ożywienie kulturalne na UŚ, gdy w latach 70. wskrzesił Studencki Klub Filmowy. Dzięki niemu odbyła się pierwsza projekcja filmu “Lot nad kukułczym gniazdem”.

Kiedy był kierownikiem redakcji książki filmowej w wydawnictwie Videograf w Katowicach, ukazały się m.in. “Scenariusze śląskie” Kazimierza Kutza oraz “Moje dwa światy” Miloša Formana. To on wymyślił i założył Filmotekę Śląską i Centrum Sztuki Filmowej w Katowicach. Był też inicjatorem przebudowy “Rialta” w formule wielofunkcyjnego kinoteatru.

Przez kilka lat współpracował z “Dziennikiem Zachodnim”. Publikował też w wielu gazetach i periodykach, a jego teksty były chętnie witane przez czytelników, bo zawsze pisał ciekawie i mądrze. Miał 63 lata.

*     *     *

Pogrzeb zmarłego w dniu 11 czerwca 2015 roku Jana F. Lewandowskiego odbędzie się we wtorek 16 czerwca 2015 roku o godz.13.00 na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach, przy ul. Murckowskiej.

_________________________________

NIE ŻYJE JAN F. LEWANDOWSKI, HISTORYK I PROMOTOR KULTURY ŚLĄSKIEJ

Jan F. Lewandowski był znany przede wszystkim jako miłośnik kina. W latach 70. wskrzesił Studencki Klub Filmowy przy Uniwersytecie Śląskim, prezentując najbardziej pożądane, a często zakazane produkcje. To z jego inicjatywy powstała Filmoteka Śląska i Centrum Sztuki Filmowej w Katowicach. Jego ostatnim dziełem był kwartalnik społeczno-kulturalny “Fabryka–Silesia”. Zmarł w wieku 63 lat.

Dzięki niemu przebudowano katowickie “Rialto”, które jako kinoteatr funkcjonuje do dziś. Na swoim koncie ma wiele prestiżowych publikacji, ostatnia “Czas Autonomii” ukazała się w 2014 roku.

________________________________

Odszedł Jan F. Lewandowski. Miał 62 lata

Jan F. Lewandowski ukończył Uniwersytet Śląski, gdzie zdobył tytuł doktora. Obronił pracę doktorską “Obrazy historii: Śląsk w twórczości Kazimierza Kutza”. Pracował m.in. w Instytucji Filmowej “Silesia Film” w Katowicach oraz był inicjatorem przebudowy „Rialta” na kinoteatr. Pisał między innymi w Dzienniku Zachodnim, katowickiej Gazecie Wyborczej oraz miesięczniku Śląsk. Współpracował m.in. z Telewizją Katowice oraz Radiem Katowice. Ostatnio był redaktorem naczelnym kwartalnika “Fabryka Silesia”. Odszedł w wieku 62 lat.

Wczoraj na łamach „Super Expressu” (Murator) zadebiutował cykl “Zniszczeni przez Gazetę Wyborczą”, który jest odpowiedzią na “Osaczonych przez tabloid”, publikowanych w dzienniku Agory. – Nie będziemy angażować się w branżowe spory – zapowiada redaktor naczelny “Faktu” Robert Feluś.

Robert Feluś

Cykl o “osaczonych” będzie prezentowany w “Wyborczej” do czwartku włącznie. W tekstach opisane zostaną historie osób, na życie których negatywny wpływ miały publikacje w mediach tabloidowych. Agora tłumaczy, że jest to forma wsparcia dla premiery książki autorstwa Piotra Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego pt. “Tabloid. Śmierć w tytule”, która w sprzedaży ukaże się 10 czerwca br.

W pierwszej odsłonie cyklu przeczytać można było o prowokacji dziennikarek “Faktu”, które za pośrednictwem komunikatora internetowego rozmawiały z urzędnikiem opolskiego ratusza. Podawały się za młodą dziewczynę, chcąc w ten sposób przyłapać urzędnika na umawianiu się na seks w czasie wykonywania obowiązków służbowych. Materiał nigdy nie ukazał się w “Fakcie”, ale bohater prowokacji został zwolniony z pracy.

Wczoraj na łamach “Super Expressu” opublikowany został z kolei pierwszy artykuł z cyklu “Zniszczeni przez Gazetę Wyborczą”, publikację którego ogłosił w Wirtualnemedia.pl dzień wcześniej redaktor naczelny tytułu Sławomir Jastrzębowski. W pierwszej odsłonie opisana została historia Tomasza Seldera, byłego rzecznika prasowego łódzkiego pogotowia, którego „GW” opisywała w 2002 roku jako winnego afery “łowców skór” i sprzedawania informacji o zgonach pacjentów firmom pogrzebowym. Selder został uniewinniony przez sąd, ale – jak twierdzi – publikacje “Wyborczej” “zniszczyły mu życie prywatne, zawodowe i zdrowie”.

W odpowiedzi na artykuł “SE” na portalu Wyborcza.pl opublikowany został komentarz dziennikarza śledczego Tomasza Patory, dawnego pracownika “Gazety Wyborczej”, który opisywał aferę “łowców skór”. Patora w ostrych słowach skrytykował publikację tabloidu i redaktora naczelnego “SE”. Stwierdził również, że czasem mimo popełnionych przestępstw, sprawcy nie udaje się skazać.

Zapytany przez portal Wirtualnemedia.pl redaktor naczelny “Faktu” Robert Feluś o to, czy dziennik, którym kieruje podejmie polemikę z “GW” i “SE”, odpowiada, że jego redakcja zajmuje się “robieniem gazety”.

- Odnoszę wrażenie, że media zapominają o swojej misji i istocie działania, co skutkuje jakimś przedziwnym zaburzeniem ról. Zadaniem redakcji gazety jest po prostu robienie gazety i na tym skupiamy się. “Fakt” nie angażuje się w polemiki ani wojenki branżowe. Od analizowania i krytykowania naszych działań są media branżowe i medioznawcy. Szanujemy naszych czytelników i dlatego nie będziemy angażować ich w branżowe spory podszyte interesami biznesowymi. Po prostu robimy swoje – gazetę dla czytelników – tłumaczy portalowi Wirtualnemedia.pl Robert Feluś, redaktor naczelny “Faktu”.

Powyższe tytuły zajmują topowe trzy miejsca pod względem sprzedaży. Z danych ZKDP wynika, że w kwietniu br. sprzedaż ogółem “Faktu” wyniosła 328 916 egz., “Gazeta Wyborcza” sprzedawała się w ilości 166 341 egz., zaś “Super Express” osiągnął wynik 152 119 egz.

Janusz Daszczyński został przez radę nadzorczą Telewizji Polskiej wybrany na nowego prezesa spółki. Do zarządu ma wejść też Wiesław Rola, a z obecnego składu pozostanie w nim Marian Zalewski. Zdaniem komentatorów w TVP zmieni się niewiele.

- Nic się nie zmieniło: dwie nowe twarze i stary układ – komentuje Robert Kozak. – Zachowanie PO wobec telewizji publicznej legitymizuje porządek, zgodnie z którym po jesiennych wyborach telewizję przejmie inna partia, prawdopodobnie PiS – uważa Kozak, który kandydował do zarządu stacji, ale nie przeszedł do ostatniego etapu konkursu.

Na konieczność odpolitycznienia TVP wskazuje też Jarosław Gugała z Polsatu. – To, kto został prezesem TVP, nie ma teraz znaczenia, po wyborach pewnie dojdzie do zmiany – mówi Gugała.

Wybrany przez radę nadzorczą na nowego prezesa Janusz Daszczyński w zarządzie telewizji zasiadał już w latach 1994-1999. W czasie rozmów kwalifikacyjnych mówił, że TVP powinna wrócić do “narracji publicznej”. Pytany, czy należy do jakiejś partii politycznej, zaprzeczył. Obecnie jest wicedyrektorem ds. finansów i logistyki w Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych oraz zastępcą komisarza generalnego sekcji polskiej na Expo 2015 w Mediolanie (w 2010 roku był też szefem polskiej wystawy na Expo 2010 w Szanghaju). W TVP pracował też w przeszłości jako redaktor naczelny oddziału w Gdańsku, dyrektor TVP 2 i zastępca dyrektora TVP Polonia. Był pierwszym dyrektorem biura KRRiT. Współtworzył “Tygodnik Samorządność”, “Gazetę Gdańską” i diecezjalną “Gwiazdę Morza”.

- Juliusz Braun był dobrym prezesem telewizji, ale Janusz Daszczyński zna tę instytucję i myślę, że będzie nią sprawnie zarządzał – mówi Maciej Grzywaczewski, wiceprezes firmy producenckiej ATM Grupa i były dyrektor TVP 1. Daszczyńskiego zna z czasów, gdy ten kierował TVP Gdańsk. – O sukcesy w kierowaniu TVP nie będzie jednak łatwo, jeśli nie nastąpią zmiany w ustawie abonamentowej – zastrzega Grzywaczewski. Zwłaszcza że nowy prezes TVP mówił w czasie konkursu o niechęci do ścigania się ze stacjami komercyjnymi.

- To już chyba mój dwudziesty prezes – komentuje natomiast Agnieszka Romaszewska-Guzy, dyrektor TV Biełsat. – Mam nadzieję, że będzie lepszy niż jego poprzednicy. To fachowiec, pamiętam go z czasów prezesury Wiesława Walendziaka (pierwszy zarząd, kiedy TVP na początku lat 90. została spółką – przyp. red.). Jego wybór na pewno wynika z jakiejś politycznej układanki, ale nie wiem i nie chcę wiedzieć jakiej, bo wolę się nie zajmować rzeczami, na które nie mam wpływu – dodaje.

Wytypowany przez większość rady nadzorczej na członka zarządu TVP Wiesław Rola jest członkiem rady nadzorczej Radia Katowice, a w latach 2002-2006 był prezesem tej rozgłośni. Wcześniej był zastępcą kierownika Regionalnej Agencji Producenckiej w TVP Katowice (2000-2002) i redaktorem naczelnym oraz prezesem wydawnictwa „Gońca Górnośląskiego” w Chorzowie (lata 90.). W czasie przesłuchań powiedział, że praca w zarządzie TVP będzie ukoronowaniem jego kariery.

Członkiem zarządu ma ponadto pozostać Marian Zalewski, któremu w czasie przesłuchań członek rady nadzorczej TVP Tadeusz Kowalski wypomniał, że przyszedł do TVP z polityki – był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Rolnictwa i członkiem PSL.

Obecny zarząd będzie kierował TVP do zakończenia walnego zgromadzenia (stanowi je minister skarbu), które powinno się rozpocząć najpóźniej 30 czerwca.

Dziennikarka GŁOS-u wśród laureatów Silesia Press

Elżbieta Skwarczyńska-Adryańska

Rozstrzygnięty we wtorek (9 czerwca) prestiżowy konkurs dziennikarski Silesia Press miał swój zabrzański akcent. Nagrodę specjalną – za materiał interwencyjny Sprzedawcy nadziei — otrzymała nasza dziennikarka, Elżbieta Skwarczyńska-Adryańska. Zwycięzcą jubileuszowej, dziesiątej edycji konkursu została Ewa Kozik z TYP Katowice. Jurorzy nagrodzili jej cykl reportaży historycznych A życie toczy się dalej. Pozostałe nagrody przypadły dziennikarzom Gazety Wyborczej, Polskiego Radia, TVN, Dziennika Zachodniego i Gościa Niedzielnego.

Nagrodzony artykuł naszej laureatki opisuje naganne praktyki stosowane przez nieuczciwych producentów i dystrybutorów pseudomedycznego sprzętu, mającego być remedium na wszelkie schorzenia, sprzedawanego za horrendalne pieniądze (najczęściej wysokooprocentowane kredyty) starszym i schorowanym osobom. Odbywa się to podczas spotkań, połączonych z darmowymi “badaniami”. Ich organizatorzy uwiarygodniają swoją działalność patronatem ogólnie szanowanych instytucji (w tym przypadku znanej, zabrzańskiej fundacji, która użyczyła swego loga odpłatnie), a nierzadko, niestety rekomendacjami autorytetów medycznych. W trakcie pracy nad publikacją udało się zmusić jej negatywnych bohaterów do zwrotu pieniędzy poszkodowanej Czytelniczce, a fundacja wycofała swą rekomendację. Niestety, choć problem jest ogólnopolski, “sprzedawcy nadziei” nadal są bezkarni. Od kilku tygodni znów docierają do nas sygnały o nasileniu się napiętnowanych przez GŁOS przed rokiem praktyk…

Rada nadzorcza Telewizji Polskiej wybrała w środę nowy zarząd, który rozpocznie pracę po walnym zgromadzeniu. Nowym prezesem został Janusz Daszczyński, a funkcje członków zarządu pełnić będą Wiesław Rola i Marian Zalewski.

Janusz Daszczyński

Janusz Daszczyński pełnił w przeszłości funkcje redaktora naczelnego TVP Gdańsk, był również członkiem zarządu Telewizji Polskiej w latach 1994-1999, szefem PR-u i marketingu sopockiej Ergo Hestii oraz szefem Pawilonu Polski na Wystawie Światowej EXPO 2010 w Szanghaju. Ostatnio został mianowany wicekomisarzem generalnym Sekcji Polskiej EXPO 2015 w Mediolanie.

Nowym członkiem zarządu będzie Wiesław Rola, który ostatnio był członkiem rady nadzorczej Radia Katowice. W przeszłości pracował jako prezes katowickiej rozgłośni oraz zastępca dyrektora Regionalnej Agencji Producenckiej w TVP Katowice. Był również wiceprzewodniczącym śląskiego oddziału stowarzyszenia Ordynacka, którym kieruje obecnie Włodzimierz Czarzasty (były członek KRRiT).

W zarządzie Telewizji Polskiej pozostanie za to Marian Zalewski, który w przeszłości był m.in. członkiem zarządu TVP (w latach 1998-2000) oraz wiceprzewodniczącym rady nadzorczej nadawcy publicznego (1996-1998). Pracował też jako redaktor naczelny czasopism ZG ZOSP RP “Strażak” oraz NFOŚiGW “Nasze Środowisko”. Był również wiceministrem rolnictwa w rządzie Marka Sawickiego i członkiem PSL.

O prawdopodobnym składzie nowego zarządu w takim kształcie portal Wirtualnemedia.pl informował w ubiegłym tygodniu.

Decyzję rady nadzorczej musi jeszcze zatwierdzić Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Wymóg taki stawia znowelizowana ustawa o radiofonii i telewizji. Przed nowelizacją o tym, kto będzie zarządzał TVP, suwerennie decydowała rada nadzorcza. Teraz zarząd publicznej telewizji wybiera KRRiT na wniosek RN.