Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

Polscy dziennikarze zarabiają przeciętnie między 2 a 4 tys. zł i są zadowoleni z pracy. Za główne problemy środowiska uważają wejście do zawodu nieprofesjonalistów, upolitycznienie mediów i obniżenie zarobków.

Największa część przepytanych w ramach badania dziennikarzy (34,8 proc.) zarabia między 2 a 4 tys zł. Nieco mniejsza grupa (19,4 proc.) ma zarobki na poziomie 1-2 tys. zł, a zarobki 17 proc. ankietowanych nie przekraczają 1 tys. zł (wśród osób, dla których dziennikarstwo nie jest podstawowym źródłem dochodu, takie przychody z mediów ma aż 53,7 proc.). Natomiast 16,9 proc. ankietowanych dziennikarzy zarabia 4-6 tys. zł; 7 proc. między 6 a 8 tys. zł, a 4,8 proc. powyżej 8 tys. zł.

Aż 87,3 proc. dziennikarzy nadal chce pracować w swoim zawodzie. O zmianie pracy myśli tylko 4,5 proc. badanych. Zdaniem większości pytanych ich zawód wymaga pasji i powołania (67,5 proc.). Z kolei 32,1 proc. dziennikarzy uważa, że to praca jak każda inna.

Największymi pasjonatami zawodu są najstarsi dziennikarze (powyżej 65 lat), a zaraz potem – najmłodsi (poniżej 25. roku życia). Ponad 96 proc. dziennikarzy przyznało, że są zadowoleni lub bardzo zadowoleni z uprawianego zawodu.

Mniej optymistyczne są natomiast opinie dziennikarzy o własnym środowisku. Ankietowani uważają, że ich przeciętny kolega jest średnio lub słabo wykształcony i raczej uprawia zawód z przypadku. Zdecydowanie jest źle wynagradzany. Przeciętny dziennikarz, w opinii badanych, raczej nie zachowuje obiektywizmu. Wśród największych problemów środowiska dziennikarze wymieniają: wejście do zawodu nieprofesjonalistów (49,9 proc.), upolitycznienie (44,6 proc.), obniżenie zarobków w mediach (36,2 proc.), manipulowanie mediami (35,2 proc.), spadek zaufania społecznego do dziennikarzy (25,6 proc.), słabe wykształcenie ludzi mediów (18,5 proc.) i brak silnej reprezentacji zawodowej (15,4 proc.).

– Środowisko jest bardzo krytyczne wobec siebie – komentuje badania prezes krakowskiego oddziału SDP Andrzej Stawiarski. – Z drugiej strony cieszy nas, że w branży jest przekonanie o misji i odpowiedzialności dziennikarza – dodaje.

Badania zostały przeprowadzone na zlecenie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich przez Studio Badań Marketingowych Profile. Jak podaje SDP, przepytano ok. 820 osób pracujących dla wszystkich rodzajów mediów w całej Polsce (najwięcej z prasy i portali internetowych). Większość badanych (76,5 proc.) to osoby, dla których dziennikarstwo jest głównym źródłem dochodów.

W środę 9 marca, w drugą rocznicę śmierci kardiochirurga, który niejednemu człowiekowi przedłużył życie, widzowie telewizyjnej Jedynki, o godz. 22 mają okazję obejrzeć premierę filmu dokumentalnego: “Profesor od serca – Zbigniew Religa”.

Zachęcam do obejrzenia tego filmu, ponieważ ogromnie wzrusza, ponadto ukazuje sylwetkę człowieka będącego postacią spiżową. Prof. Zbigniew Religa był człowiekiem błyskotliwym, pełnym pasji, radości życia i sympatii. Był mężczyzną, który stale nosił w sercu miłość do drugiego człowieka.

Autorka filmu, Halina Szymura (scenariusz i reżyseria) jest urzeczona skromnością profesora, który potrafił przez 15 lat nosić ten sam garnitur i nie zmieniać fryzury, a jednocześnie pełna uznania dla człowieka zdeterminowanego, niezłomnie walczącego o życie każdego powierzonego mu pacjenta.

Film ukazuje materiały archiwalne z pierwszych operacji (lata 1985-88), które w naszej świadomości stanowiły wówczas coś niewyobrażalnego. Wtedy też odnotowano największe sukcesy polskiego kardiochirurga, który wiedzy i praktyki nabył wcześniej w klinikach amerykańskich.

Film powstał dzięki współpracy Urzędu Miejskiego w Zabrzu oraz zabrzańskiemu sponsorowi, firmie Voigt. Prapremiera odbyła się w Zabrzu w drugą rocznicę śmierci profesora.

Nagroda w wysokości 50 tys. zł będzie czekać na autorów najbardziej wartościowych publikacji, poświęconych sprawom woj. śląskiego. Wkrótce regionalny samorząd ogłosi konkurs dziennikarski, którego patronką będzie tragicznie zmarła Krystyna Bochenek.

Przedsięwzięcie ma promować region, ale przede wszystkim upamiętnić śląską dziennikarkę, znaną z wielu akcji i inicjatyw społecznych, promujących m.in. zdrowie i piękną polszczyznę. Wicemarszałek Senatu zginęła 10 kwietnia ubiegłego roku w katastrofie smoleńskiej. Konkurs ma także wyróżniać osoby kontynuujące pasje i dziennikarskie działania jego patronki.

Z inicjatywą upamiętnienia K. Bochenek w formie corocznej nagrody jej imienia wyszło w ubiegłym roku regionalne środowisko dziennikarskie. W listopadzie 2010 r. pomysł jednogłośnie poparł sejmik województwa. Teraz przygotowania organizacyjne do konkursu weszły w końcową fazę.

W środę inicjatorzy przedsięwzięcia i szefowie śląskich mediów spotkali się w tej sprawie z marszałkiem województwa, Adamem Matusiewiczem. Gotowy jest już projekt regulaminu konkursu, strony internetowej oraz znak graficzny, łączący w artystycznej formie dwa symbole: dziennikarskie pióro oraz damski pantofel na wysokiej szpilce, bo właśnie w takich butach najczęściej chodziła Krystyna Bochenek.

“Konkurs ma charakter otwarty, ale szczególnie będą uwzględniane problemy, z którymi zmaga się na progu XXI wieku woj. śląskie – związane z historią tej ziemi i jej stereotypowymi ocenami w kraju oraz obecnymi zmianami i wizjami przyszłości, co do miejsca i roli regionu w Polsce i UE” – czytamy w projekcie regulaminu.

W pierwszej edycji konkursu pod uwagę brane będą publikacje (medialne, ale także np. internetowe czy książkowe) opublikowane w ciągu dwóch lat – w 2010 i 2011. W kolejnych edycjach będzie można zgłaszać prace opublikowane w ciągu jednego roku.

Publikacje będą mogły zgłaszać do konkursu redakcje, wydawnictwa i sami autorzy, zarówno z Polski jak i zagranicy. Po oficjalnym ogłoszeniu konkursu, które ma nastąpić wkrótce, prace będą przyjmowane do końca roku. Potem oceni je komitet organizacyjny, rekomendując pięć najlepszych publikacji kapitule, złożonej ze śląskich autorytetów. Przyzna ona Grand Prix konkursu. Wręczenie nagrody ma odbywać się 13 marca – w dniu imienin Krystyny; po raz pierwszy odbędzie się to za rok.

W skład kapituły, oprócz fundatora nagrody, marszałka woj. śląskiego Adama Matusiewicza, wejdą także rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Wiesław Banyś, językoznawca prof. Jan Miodek, reżyser Kazimierz Kutz i dziennikarz Kamil Durczok. Kapituła jest też otwarta dla przedstawicieli rodziny Krystyny Bochenek, która sprzyja dziennikarskiej inicjatywie. W przyszłości do kapituły będą mogli wejść również laureaci konkursu.

Wicemarszałek Senatu Krystyna Bochenek zginęła 10 kwietnia w katastrofie samolotu Tu-154 pod Smoleńskiem. Przez wiele lat była dziennikarką Polskiego Radia Katowice, współpracowała też z telewizją i prasą. Zasłynęła z wielu akcji i inicjatyw społecznych, promujących m.in. zdrowie i piękną polszczyznę. Była pomysłodawczynią ogólnopolskiego dyktanda i corocznych imieninowych zjazdów Krystyn.

Z inicjatywą ustanowienia nagrody wyszło regionalne środowisko dziennikarskie, które – w ramach stowarzyszenia Media dla Integracji Europejskiej – przyznaje również regionalną nagrodę dziennikarską Silesia Press. Nagroda im. Krystyny Bochenek ma mieć wymiar ogólnopolski i promować m.in. publikacje przełamujące stereotypowe spojrzenie na region. Chodzi o wartościowe prace poświęcone szeroko pojętej problematyce Górnego Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego, Podbeskidzia i Ziemi Częstochowskiej.

Patronat nad konkursem deklarują śląskie i ogólnopolskie redakcje, m.in. Gazeta Wyborcza, Polska Dziennik Zachodni, Polityka, Polskie Radio Katowice, katowicki oddział TVP, Gość Niedzielny, Wydawnictwo Górnicze oraz Polska Agencja Prasowa.

Ta niewątpliwie zła wiadomość dla nieustraszonego halabardnika sprawiedliwości – Stanisława Korfantego, prezydenta Piekar Śląskich – nadeszła dziś poleconym kiedy nie było mnie w domu. Wbrew szlachetnym oczekiwaniom władz Piekar Śląskich sprawa braku stopki redakcyjnej w Przeglądzie Piekarskim została przez prokuraturę umorzona.

Ergo – Krzysztof Turzański nie będzie miał  prawomocnego wyroku i nadal będzie mógł bezczelnie startować w wyborach samorządowych. Maciej Wąsowicz nadal będzie mógł być redaktorem naczelnym i będzie miał prawo do publikacji w Przeglądzie Piekarskim treści, które bolą pana prezydenta jak świeży odcisk na szlachetnej stopie dumnie kroczącej po piekarskiej ziemi.

Panie Prezydencie, mam złą wiadomość – wszystko zostaje po staremu. Tak jak po staremu zostało to, że  w finansowanej przez Pana “gazecie” samorządowej można bez obaw opublikować każde kłamstwo na każdy temat, a listy z żądaniem sprostowania wrzucać do niszczarki. Bo chyba tylko tym można wytłumaczyć brak sprostowań w ostatnim Głosie, których domagałem się nie tylko ja, ale i telewizja TVS. Jeśli ktoś kpi z prawa, to nie jest to ani Turzański, ani Wąsowicz ale są to ludzie, dla których oczernienie kogoś na poruczenie przełożonych, to jak zjedzenie bułki z masłem. Tylko uwaga – po jedzeniu czasem się odbija.

Maciej Wąsowicz

- Przeciętne miesięczne zarobki dziennikarza wynoszą od 2 do 4 tys. zł netto – takie kwoty deklarowali najczęściej dziennikarze ankietowani na zlecenie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Z badania wynika ponadto, że dziennikarze źle postrzegają swoje środowisko. Badani odpowiadali w ankiecie jak postrzegają swe środowisko. Przeciętny dziennikarz, zdaniem ankietowanych, “raczej nie jest profesjonalny”, “nie można także o nim powiedzieć, że jest uczciwy”.

Badanie przeprowadzono metodą indywidualnej ankiety kwestionariuszowej. Odpowiedziało na nią 830 osób, z czego 76,5 proc. zadeklarowało, że dziennikarstwo jest ich podstawowym źródłem dochodu (tę grupę w badaniu określono mianem dziennikarzy). 51,5 proc. badanych pracuje w mediach, zlokalizowanych w stolicy; najczęściej byli to dziennikarze informacyjni, zajmujący się kulturą oraz pracujący w mediach branżowych. Wśród badanych najliczniejszą grupę stanowili dziennikarze o krótkim stażu pracy – do 10 lat.

W pytaniu o zarobki najczęściej wskazywany przedział (41,2 proc.) miesięcznego wynagrodzenia netto dziennikarzy to od 2 do 4 tys. zł, jedna piąta ankietowanych deklaruje, że zarabia od 4 do 6 tys. zł., 8,4 proc. – od 6 do 8 tys. zł, a 6 proc. – powyżej 8 tys. zł. netto.

W grupie “niedziennikarzy” (osoby, dla których profesja ta jest dodatkowym źródłem dochodu) najczęściej deklarowano (53,7 proc.), że średnie zarobki wynoszą do 1 tys. zł. netto miesięcznie.

Dziennikarze najczęściej deklarowali, że opłacani są stałą pensją (72 proc.), a także wierszówką (41,8 proc.). Wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło lub zlecenie pobiera 34,7 proc. dziennikarzy.

Wynagrodzenia w tej ostatniej formie otrzymują jednak najczęściej “niedziennikarze” (58,2 proc.).

Badani odpowiadali też w ankiecie jak postrzegają swe środowisko. Przeciętny dziennikarz, zdaniem ankietowanych, “raczej nie jest profesjonalny”, “nie można także o nim powiedzieć, że jest uczciwy”.

Przeciętny dziennikarz jest też, wedle respondentów, “raczej średnio lub słabo wykształcony i raczej uprawia zawód z przypadku”. Przeciętny dziennikarz to też człowiek “średnio zadowolony z siebie”, który  “nie czuje się w zawodzie bezpiecznie”.

Przeciętny dziennikarz jest też “zdecydowanie źle wynagradzany” i “raczej nie zachowuje obiektywizmu”.

Za najważniejsze problemy środowiska dziennikarskiego uznano “wejście do zawodu nieprofesjonalistów” (blisko połowa wskazań), “upolitycznienie mediów” (ok. 44 proc.), “obniżenie zarobków i manipulowanie mediami” (odpowiednio: 38,5 proc. i 34,5 proc.).

W opinii ponad 72 proc. dziennikarzy ich koledzy kierują się w pracy przede wszystkim poleceniami zwierzchników. Zgodnie z kodeksami dziennikarskimi postępuje mniej niż 0,5 proc. dziennikarzy. Natomiast na pytanie, czym powinni przede wszystkim kierować się dziennikarze ankietowani odpowiadali najczęściej: “własnym sumieniem” (60,3 proc.).

Ankietowani oceniali też zmiany, jakie nastąpiły w zawodzie w ostatnich latach. 15,8 proc. wskazywało na pogoń za sensacją, 12,9 proc. na konformizm wobec wydawców i właścicieli rynku, 11,6 proc. na nierzetelność i niską jakość pracy dziennikarskiej, 11,1 proc. na upadek i deprecjację oraz pauperyzację zawodu.

SDP zapowiada, że wyniki ankiety posłużą mu m.in. do wznowienia starań o uregulowanie statusu zawodu dziennikarza.

Polsko-Niemiecka Nagroda Dziennikarska 2011

Jury Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej 2011 podczas dwudniowych obrad w Zielonej Górze i Cottbus wybrało finalistów XIV edycji konkursu. Spośród 173 materiałów nadesłanych do konkursu przez dziennikarzy i redakcje jurorzy nominowali do finału 18 prac w trzech kategoriach.

Nazwiska laureatów poznamy na uroczystej gali wręczenia nagród 31. maja 2011 r. o godz. 19.00, w Teatrze Lubuskim w Zielonej Górze, podczas IV Polsko-Niemieckich Dni Mediów. Ceremonię wręczenia nagród otworzy Marszałek Województwa Lubuskiego Elżbieta Polak, a uroczyste przemówienie wygłosi niemiecki dziennikarz telewizyjny, długoletni szef telewizji WDR i ARD Fritz Pleitgen.

Polsko-Niemiecka Nagroda Dziennikarska promuje najlepsze prace dziennikarskie w kategoriach PRASA, RADIO i TELEWIZJA, które w oryginalny, rzetelny i obiektywny sposób informują o kraju sąsiada, przybliżają życie codzienne i problemy społeczne sąsiedniego kraju oraz pomagają w zrozumieniu polityki, zjawisk gospodarczych, osiągnięć nauki i kultury Polski lub Niemiec. Wysokość nagrody w każdej kategorii wynosi 5000 euro.

“Cieszy nas fakt, że także XIV edycja konkursu była rekordowa pod względem ilości nadesłanych prac. Również poziom materiałów zgłoszonych do konkursu jest wyjątkowo wysoki. Z roku na rok wzrasta liczba prac traktujących o codzienności i sprawach bieżących, co świadczy o tym, że tematy historyczne przestały dominować we wzajemnych relacjach i ustępują miejsca teraźniejszości i przyszłości” – powiedział dr Albrecht Lempp, dyrektor-członek zarządu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Autorzy nominowanych prac:

Kategoria PRASA:

• Rafał Woś, Dziennik Gazeta Prawna, “Polska szkoła inwestowania szturmuje niemiecką twierdzę”,
• Martyna Bunda, Polityka, “Matka Joanna”,
• Robert Ryss, Rocznik Chojeński, “Dużych cmentarzy nie kocham”,
• Konrad Schuller, FAZ, “Politik in der Gruft”,
• Gerhard Gnauck, Die Welt, “Das stärkste Geschütz der Polen. Frédéric Chopin im Zweiten Weltkrieg”,
• Rainer Schulze, FAZ, “Wanderer ohne Ziel”.

Kategoria RADIO:

• Małgorzata Żerwe i David Zane Mairowitz, Radio Gdańsk S.A., “Ludziom i zwierzętom”,
• Marian Staszyński, Radio Opole S.A., “Jestem Ślązakiem”,
• Jolanta Rudnik, Radio Koszalin S.A., “Krajobraz pomorski”,
• Małgorzata Żerwe i David Zane Mairowitz, Deutschlandfunk, “Untermenschen und Alphatiere. Juden und Bisons im Warschauer Zoo”,
• Ludger Kazmierczak, ARD-Hörfunkstudio Warschau, “Mein Warschau”.
• Marianne Wendt i Christian Schiller, SWR 2, “Morgen sind wir glücklich – Die sozialistische Idealstadt Nowa Huta”.

Kategoria TELEWIZJA:

• Kinga Wołoszyn-Świerk, TVP Wrocław, “Dziewczęta z Auschwitz”,
• Katarzyna Gierszewska, TVP Katowice, “Filozof Krzysztofek z Raciborza”,
• Arkadiusz Wierzuk, TVN 24, “Kwitnące krajobrazy”,
• Katrin Rothe, ZDF/3sat, “Polen für Anfänger. Ein Roadmovie mit Kurt Krömer und Steffen Möller”,
• Armin Coerper, ZDF-Studio Warschau, “Das Wunder von der Weichsel: Polen trotzt der Wirtschaftskrise”,
• Eva Maria Schmidt, 3sat, “Avanti Polonia – Warschaus Weg nach Westen”.

Organizatorami konkursu o Polsko-Niemiecką Nagrodę Dziennikarską są województwa: dolnośląskie, lubuskie i zachodniopomorskie, kraje związkowe Brandenburgia, Meklemburgia-Pomorze Przednie i Saksonia oraz od 2007 roku Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej i Fundacja Roberta Boscha.