Stowarzyszenie Dziennikarzy RP w Katowicach

W dniu 21 grudnia 2009 r. nadawca telewizyjny TVP Sp. z o. o. (tzw. Telewizja Silesia) w czasie serwisu informacyjnego pod tytułem “Silesia Informacje”, a także w trakcie wywiadu z prezydentem miasta Zabrze – Panią Małgorzatą Mańka-Szulik, wyemitował udzieloną przez Gracjanę Chojnacką – redaktora naczelnego serwisu Zabrzanie.pl wypowiedź. G. Chojnacka stwierdziła w niej, że w 2007 r. w trakcie organizowanej w Zabrzu imprezy pod nazwą „Muzyczne lato” miała wrażenie, iż W. Ś. – dyrektor Domu Muzyki i Tańca – był nietrzeźwy, dlatego zachował się w stosunku do niej i ekipy jej  fotoreporterów nieprzyjemnie, agresywnie i ostatecznie wyprosił ich z „Muzycznego Lata”.

W. Ś. skierował przeciwko reporterce prywatny akt oskarżenia z art. 212 kk, tj. oskarżył ją o pomówienie. 16 maja w Sądzie Rejonowym w Zabrzu odbędzie się rozprawa w tej sprawie. HFPC będzie obserwować proces.

Dotychczasowy przebieg sprawy

Postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r., Sąd Rejonowy w Zabrzu w oparciu o negatywną przesłankę określoną w art. 17 par. 1 pkt 1 k.p.k., umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. W rzeczywistości, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji doszedł do przekonania, że czyn dziennikarki nie zawierał znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wypowiedź Gracjany Chojnackiej, mającej w przekonaniu Wiesława Śmietany zniesławić jego osobę – nie zawierała stwierdzenia, że pan Śmietana był pod wpływem alkoholu, a jedynie zawierała prywatne odczucia (opinie, oceny) dziennikarki w trakcie rozmowy z dyrektorem DMiT.

Sąd Odwoławczy nie zaakceptował stanowiska, że wypowiedź treści ocennych nie powinna podlegać odpowiedzialności karnej z art. 212 k.k. Podzielił natomiast stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy, iż zniesławienie dokonane ze świadomością nieprawdziwości informacji i ocen o postępowaniu oraz właściwościach innej osoby, nigdy nie służyły obronie społecznie uzasadnionego interesu. Takie działanie nie jest bowiem, zdaniem sądu, realizacją prawa do wyrażania opinii. Dlatego też orzeczenie Sądu Rejonowego uznano za przedwczesne.

Na rozprawie dnia 31 marca 2011 r. dziennikarka wyjaśniła, że jej wypowiedź dla TVP Silesia z 2009 r. nie była przez nią autoryzowana. Wypowiedź została udzielona na prośbę i pytanie dyrektora TVS Adama Szaji.  Materiał przygotowywany przez TVS poświęcony był dwóm sprawom. Dotyczył kontrowersji związanych z L4 dyrektora Śmietany, a po drugie miał traktować o jego domniemanych problemach alkoholowych. Dziennikarka wiedziała, że rozmowa jest nagrywana i zostanie wyemitowana przez TVS.

W trakcie składania wyjaśnień, dziennikarka tłumaczyła, że jej wypowiedź dla TV dotyczyła sytuacji, która miała miejsce 21 września 2008 r. Podczas jednego koncertu plenerowego miała okazję rozmawiać z dyrektorem Śmietaną. Pytała go o zgodę na wykonywanie zdjęć. Otrzymała odpowiedź, że nie jest to impreza Zabrzanie.pl, nie mają odpowiednich legitymacji prasowych. Podczas rozmowy redaktorka miała wrażenie, że znajduje się on pod wpływem alkoholu, że czuje woń alkoholu, jego gesty sprawiały wrażenie agresywnych, napastliwych. W chodzie rozprawy Gracjana Chojnacka nie odpowiedziała na żadne pytanie pełnomocnika oskarżyciela.

Natomiast W. Ś. twierdzi, że nie rozmawiał z dziennikarką tego dnia, ale jego koledzy owszem. Pani Chojnacka została wyproszona z zaplecza, poinformowano ją również, że może robić zdjęcia z przodu sceny. Oświadcza również, że podczas tej imprez, a także w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w ramach pełnionej funkcji dyrektora DMiT nigdy nie był pod wpływem alkoholu.

Już po raz dziesiąty zostały wręczone prestiżowe nagrody “Narcyza” przyznawane przez Izbę Przemysłowo-Handlową Rybnickiego Okręgu Przemysłowego.

Ewa Niewiadomska

— Nagroda ta jest wyrazem uznania dla kobiet, które swoim zaangażowaniem wyróżniają się nie tylko w pracy zawodowej, ale i w działaniu społecznym — powiedział Radiu Katowice Andrzej Żylak, jeden z pomysłodawców nagrody.

W tym roku spośród dziewięciu nominowanych wręczono trzy statuetki. Jedną z laureatek tegorocznej edycji została Ewa Niewiadomska, szefowa działu kultury naszego radia.

Statuetkę odebrały także: Bogumiła Murzyńska, aktorka Teatru Śląskiego oraz Elżbieta Pietraszewska, posłanka na sejm. Tegoroczna jubileuszowa edycja wręczenia “Narcyzów” odbyła się w Teatrze Śląskim w Katowicach.

Ryszard Bańkowicz będzie przewodniczył Radzie Etyki Mediów VI kadencji, która we wtorek zainaugurowała swoją działalność. Przewodnicząca REM od 1996 r. Magdalena Bajer nie przyjęła nominacji na członka Rady. Ustąpienie z REM zapowiedział też Maciej Iłowiecki.

Wczoraj w siedzibie TVP nominacje nowym członkom REM wręczył prezes Telewizji Juliusz Braun.

Bajer funkcję przewodniczącej pełniła od 1996 r., w którym powołano REM. Jak wyjaśniła, nie może przyjąć nominacji na kolejną kadencję, bo “bardzo zasadniczo różni się z większością członków nowej rady w poglądach na zadania, jakie powinna ona wypełniać”, przez co – jak mówiła – “nie będzie miała możliwości urzeczywistniania swoich poglądów”.

“Kondycja mediów jest obecnie podobna do tej z pierwszej połowy lat 90., ale gorsza. Media przegrały na znaczeniu i coraz bardziej uchylają się od swojego podstawowego zadania, jakim jest objaśnianie świata, na rzecz kreowania rzeczywistości” – oceniła.

Zdaniem Bajer, “od roku w Polsce jest zły i pogarszający się klimat społeczny, czemu w połowie winne są media”, dlatego na początku kadencji nowej rady proponowała wydanie oświadczenia w tej sprawie, ale nie uzyskała aprobaty pozostałych członków REM.

Odejście z REM zapowiedział  także Maciej Iłowiecki. Jak powiedział, o powodach poinformuje w liście do pozostałych członków Rady. Zaznaczył jednak, że w jego przypadku “nie bez znaczenia są też względy polityczne”.

Nowy przewodniczący REM Ryszard Bańkowicz zapowiedział, że Rada będzie przede wszystkim kierować się troską o wiarygodność dziennikarską, która – w jego ocenie – “ulega erozji”. “Dziennikarz pracuje dziś szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. W tej sytuacji często nie ma czasu na refleksję ani warunków do dbania o zasady etyczne” – powiedział.

Jak dodał, REM pod jego przewodnictwem “będzie wystrzegać się mentorstwa i pouczania, bo nie powinna mówić dziennikarzom, co mają pisać, a jakich tematów unikać”. “Nie powinna definiować, co jest warte zainteresowania mediów, bo ten wybór należy do dziennikarzy” – mówił.

Rada kolejnej kadencji została wybrana na początku kwietnia. W jej skład wybrano wówczas 13 osób. Byli to: Ludwik Arendt, Magdalena Bajer, Ryszard Bańkowicz, Maciej Iłowiecki, Helena Kowalik-Ciemińska, Marek Łochwicki, Barbara Markowska-Wójcik, Nina Nowakowska, Marek Nowicki, Anna Pawłowska, Stanisław Pieniak, Irena Piłatowska-Mądry i Marta Pionkowska.

Członków REM wybierają na zasadzie konsensusu przedstawiciele Konferencji Mediów Polskich, która skupia większość polskich mediów i środowisk dziennikarskich, m.in. TVP, Polsat, KAI, PAP, Polskie Radio, TV4, SDP, SDRP, KIPA.

Wraz z wyborem REM nowej kadencji ustalono, że Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przekazuje TVP rotacyjne przewodniczenie Konferencji Mediów Polskich. Po wyborze nowego składu Rady z Konferencji Mediów Polskich wystąpiło Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy, bo wyboru rady dokonano bez jego udziału. W przekazanym PAP oświadczeniu Zarząd Główny KSD oświadczył wtedy, że odbieranie mu głosu przez Konferencję Mediów Polskich, której KSD było współzałożycielem, uważa za “eliminację głosu środowisk katolickich”.

Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Krystyna Mokrosińska zapewniała wówczas, że KSD było poinformowane o wyborze nowej REM, tak samo jak wszyscy pozostali członkowie Konferencji.

Kadencja Rady trwa dwa lata. W Radzie Etyki Mediów nie mogą zasiadać osoby, które pełnią funkcje polityczne. REM nie dysponuje żadnymi sankcjami, do jej kompetencji należy wypowiadanie się przy okazji ważnych, budzących wątpliwości etyczne zjawisk w mediach oraz w sprawach związanych z przestrzeganiem Karty Etycznej Mediów z 1995 r.

Karta mówi, że dziennikarz powinien kierować się siedmioma zasadami: prawdy, obiektywizmu, oddzielenia informacji od komentarza, uczciwości, szacunku i tolerancji, pierwszeństwa dobra odbiorcy, wolności i odpowiedzialności. Zasady zawarte w Karcie rozszerza Dziennikarski Kodeks Obyczajowy z 2002 r.

Rada Etyki Mediów była w ostatnim czasie wielokrotnie krytykowana, powtarzały się też nawoływania do reformy tej instytucji. Apelowała o to m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka, która zarzuca REM brak odpowiedniej reakcji na naruszanie zasad etycznych przez dziennikarzy.

Kim są dziennikarze obywatelscy? Jak interpretują swoją rolę? Czy zagrażają tradycyjnym mediom? M.in. na te pytania ma dać odpowiedź nowe badanie środowiska dziennikarzy obywatelskich. Ich opinie staną się częścią pracy naukowej.

To nie pierwsza i na pewno nie ostatnia ankieta na temat dziennikarstwa obywatelskiego. Projekt badawczy “Zjawisko dziennikarstwa obywatelskiego w ocenie osób publikujących w serwisach internetowych dziennikarstwa obywatelskiego” skupia się jednak przede wszystkim na samych twórcach – na tym, co dziennikarze obywatelscy myślą o sobie i o swojej roli w środowisku mediów.

Zjawisko dziennikarstwa obywatelskiego – wbrew pozorom – nie jest łatwe do zdefiniowania i często budzi kontrowersje. Twórcom zarzuca się brak kwalifikacji i nierzetelność, serwisom internetowym – wykorzystywanie dobrowolnej pracy internautów, a samemu zjawisku – zagrażanie profesjonalnym mediom. Często podkreśla się, że dziennikarze obywatelscy traktują swoje hobby jako realizację ważnej misji. W opozycji do tych zarzutów przywołuje się idee wolnej kultury, współpracy dla wspólnych korzyści i zaangażowania w problemy społeczności lokalnej.

Konieczne jest dokładniejsze przyjrzenie się opinii samych dziennikarzy obywatelskich. Krótki opis ich profilu demograficznego, a przede wszystkim poznanie ich stosunku do własnej twórczości, ich odpowiedzi na formowane zarzuty i interpretacje własnej roli w środowisku medialnym pomogą w bardziej precyzyjnym opisaniu zjawiska dziennikarstwa obywatelskiego.

Ankieta jest przeznaczona wyłącznie dla osób, które publikują bądź kiedykolwiek publikowały w internetowych serwisach dziennikarstwa obywatelskiego. Stanowi ona część projektu badawczego przeprowadzonego na potrzeby tworzonej pracy magisterskiej. Jest całkowicie anonimowa, a jej wypełnienie powinno zająć od 5 do 10 minut.

Każdy, kto chce podzielić się swoimi opiniami na temat własnej twórczości i zjawiska dziennikarskiego w ogóle może wypełnić ankietę dostępną pod adresem: http://www.ankieter.pl/wypelnij/ankiete/id/6889

Ryszard Bańkowicz będzie przewodniczył Radzie Etyki Mediów VI kadencji. Kierująca REM od 1996 r. Magdalena Bajer nie przyjęła nominacji na członka Rady. Ustąpienie z REM zapowiedział też Maciej Iłowiecki. Nominacje nowym członkom REM wręczył prezes Telewizji Juliusz Braun.

Bajer funkcję przewodniczącej pełniła od 1996 r. – czyli od momentu powołania REM. Wyjaśniła, że nie może przyjąć nominacji na kolejną kadencję, bo “bardzo zasadniczo różni się z większością członków nowej rady w poglądach na zadania, jakie powinna ona wypełniać”, przez co – jak mówiła – “nie będzie miała możliwości urzeczywistniania swoich poglądów”. – Kondycja mediów jest obecnie podobna do tej z pierwszej połowy lat 90., ale gorsza. Media przegrały na znaczeniu i coraz bardziej uchylają się od swojego podstawowego zadania, jakim jest objaśnianie świata, na rzecz kreowania rzeczywistości – oceniła. Zdaniem Bajer, “od roku w Polsce jest zły i pogarszający się klimat społeczny, czemu w połowie winne są media”, dlatego na początku kadencji nowej rady proponowała wydanie oświadczenia w tej sprawie, ale nie uzyskała aprobaty pozostałych członków REM.

Odejście z REM zapowiedział także Maciej Iłowiecki. O powodach swojej decyzji ma on poinformować w liście do pozostałych członków Rady. Iłowiecki zaznaczył jednak, że w jego przypadku “nie bez znaczenia są też względy polityczne”.

Nowy przewodniczący REM Ryszard Bańkowicz zapowiedział, że Rada będzie przede wszystkim kierować się troską o wiarygodność dziennikarską, która – w jego ocenie – “ulega erozji”. – Dziennikarz pracuje dziś szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. W tej sytuacji często nie ma czasu na refleksję ani warunków do dbania o zasady etyczne – zauważył. Dodał, że REM pod jego przewodnictwem “będzie wystrzegać się mentorstwa i pouczania, bo nie powinna mówić dziennikarzom, co mają pisać, a jakich tematów unikać”. – Nie powinna definiować, co jest warte zainteresowania mediów, bo ten wybór należy do dziennikarzy – podkreślił.

Rada kolejnej kadencji została wybrana na początku kwietnia. W jej skład wybrano wówczas 13 osób. Byli to: Ludwik Arendt, Magdalena Bajer, Ryszard Bańkowicz, Maciej Iłowiecki, Helena Kowalik-Ciemińska, Marek Łochwicki, Barbara Markowska-Wójcik, Nina Nowakowska, Marek Nowicki, Anna Pawłowska, Stanisław Pieniak, Irena Piłatowska-Mądry i Marta Pionkowska. Członków REM wybierają na zasadzie konsensusu przedstawiciele Konferencji Mediów Polskich, która skupia większość polskich mediów i środowisk dziennikarskich, m.in. TVP, Polsat, KAI, PAP, Polskie Radio, TV4, SDP, SDRP, KIPA.

Wraz z wyborem REM nowej kadencji ustalono, że Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przekazuje TVP rotacyjne przewodniczenie Konferencji Mediów Polskich. Po wyborze nowego składu Rady z Konferencji Mediów Polskich wystąpiło Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy, bo wyboru rady dokonano bez jego udziału. Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Krystyna Mokrosińska zapewniała wówczas, że KSD było poinformowane o wyborze nowej REM, tak samo jak wszyscy pozostali członkowie Konferencji.

Kadencja Rady trwa dwa lata. W Radzie Etyki Mediów nie mogą zasiadać osoby, które pełnią funkcje polityczne. REM nie dysponuje żadnymi sankcjami, do jej kompetencji należy wypowiadanie się przy okazji ważnych, budzących wątpliwości etyczne zjawisk w mediach oraz w sprawach związanych z przestrzeganiem Karty Etycznej Mediów z 1995 r. Karta mówi, że dziennikarz powinien kierować się siedmioma zasadami: prawdy, obiektywizmu, oddzielenia informacji od komentarza, uczciwości, szacunku i tolerancji, pierwszeństwa dobra odbiorcy, wolności i odpowiedzialności. Zasady zawarte w Karcie rozszerza Dziennikarski Kodeks Obyczajowy z 2002 r.

Aż 17 kandydatów zgłosiło chęć udziału w konkursie na stanowisko prezesa Radia Katowice.

Wśród zainteresowanych, oprócz obecnego szefa rozgłośni Jacka Filusa, znaleźli się także znani dziennikarze radiowi – Piotr Karmański oraz Marek Mierzwiak, a także Henryk Grzonka i Sławomir Herman.

Interesujące są jeszcze dwie inne kandydatury. Chodzi o Krzysztofa Mejera, byłego rzecznika wojewody śląskiego i dziennikarza TVN oraz o Tomasza Heryszka, obecnego członka zarządu Radia Katowice. Dawkę specyficznego humoru zapewnia natomiast kandydatura Jacka Łapota, lidera kabaretu Długi. Ostateczne przesłuchania kandydatów odbędą się 8 czerwca. Wcześniej będzie oceniane ich doświadczenia zawodowe.