Izba Wydawców Prasy przyjęła uchwałę, w której stwierdza, że tylko silnie ekonomicznie prasa może zrealizować powinności wynikające z jej społecznej misji. Sformułowała też 11 problemów, które dotykają rynek prasowy.
W uchwale przyjętej przez organizację przeczytać można, że “branża prasowa odgrywa kluczową ekonomiczną, społeczną i kulturalną rolę w Polsce”. – Jej siła przyczynia się do rozwoju gospodarczego, tworzenia miejsc pracy, propagowania polskiego stylu życia, historii, kultury i wartości społecznych. Branża prasowa, wobec technologicznych wyzwań, wymaga silnego wsparcia państwa poprzez dostosowanie obowiązującego prasę prawa do aktualnych warunków działalności, wynikających z nowych technologii cyfrowych i internetu – głosi tekst uchwały.
IWP podkreśla, że “rozwój nowych technologii sprzyja zwiększeniu dostępu do informacji i wymiany treści, jak też narzuca zmianę sposobu konsumpcji dóbr kultury, w tym prasy” – Dynamiczny rozwój internetu i sam internet jako taki, jak żadne wcześniejsze medium (prasa, radio i TV), stwarza olbrzymie pole do nadużyć w obszarze eksploatacji utworów. Zwielokrotnienia, kopiowanie, niekontrolowane posługiwanie się i używanie cudzych, profesjonalnych wytworów pracy twórczej dziennikarzy stało się szybko dostępne i powszechne – informuje Izba.
Zdaniem Izby, te zjawiska negatywnie wpłynęły na kondycję prasy i są związane z piractwem i pasożytnictwem materiałów prasowych, wykorzystywaniem materiałów prasowych bez licencji oraz kopiowaniem materiałów prasowych on-line i wykorzystywaniem ich bez upoważnienia. – Odbywa się to kosztem wydawców prasy, ponoszących znaczne nakłady na tworzenie treści, utrzymanie zespołów dziennikarskich i wydawniczych oraz inwestycje w nowe technologie – głosi organizacja.
Izba cytuje badania Millward Brown z 2013 r. Wynika z nich, że prasa jako źródło informacji jest na drugim miejscu po telewizji (24 proc. wskazań), a pod względem ważności i wiarygodności – na pierwszym miejscu (49 proc. wskazań), przed telewizją (34 proc.) i internetem (13 proc.).
- Mimo tak wysokiej oceny, to jednak prawie 2/3 internautów (62 proc.), jak wynika z raportu Centrum Cyfrowego Projekt Polska, uczestniczy w nieformalnej wymianie treści opisywanej zwykle jako piractwo, co nie pozostaje bez wpływu na przychody prasy – pisze w komunikacie IWP.
Izba Wydawców Prasy sformułowała też problemy rynku prasowego (które wpisują się w europejską dyskusję nad Jednolitym Rynkiem Cyfrowym) oraz wynikające z nich postulaty wobec władz państwowych:
– Digitalizacja nie zmniejszyła, ale zwiększyła potrzebę ochrony treści za pomocą praw autorskich
– Bardzo ważną kwestią dla posiadaczy praw jest ich ochrona przed działaniem pośredników (wyszukiwarki i agregatory treści itp.)
– Istotną rzeczą jest to, aby Polska jak i inne państwa członkowskie mogły stosować obniżone stawki podatku VAT od prasy elektronicznej
– Uczciwa konkurencja oraz przejrzystość w świecie cyfrowym mają znaczenie podstawowe
– Przepisy o ochronie danych nie powinny utrudniać funkcjonowania wolnej i niezależnej prasy
– Istotną kwestią jest utrzymanie wyjątku prasowego w dyrektywie o audiowizualnych usługach medialnych
– Prawo prasowe powinno być gwarantem wolności prasy, regulującym jej podstawowe prawa i obowiązki
– Konieczne jest zagwarantowanie równości i uczciwej konkurencji na lokalnych rynkach reklamowych
– Ważne jest usunięcie mechanizmów prawnych służących głównie ograniczaniu społecznej roli prasy, przede wszystkim prasy lokalnej.
– Należy zagwarantować, aby wynagrodzenia dla twórców i wydawców prasy należne z tytułu art. 20 i 201 pr. aut. były realizowane przez właściwe organizacje zarządzania zbiorowego przejrzyście i bez zbędnej zwłoki.
– Bardzo ważnym jest wzrost wynagrodzeń dla twórców słowa, audio i video z tytułu rekompensaty dla twórców, wydawców i producentów z tytułu dozwolonego użytku osobistego.
Izba Wydawców Prasy skupia ponad 120 wydawców – gazet ogólnokrajowych i regionalnych, magazynów i czasopism – wydających łącznie 460 tytułów, w tym 40 dzienników rozpowszechnianych codziennie w niemal 3,5 mln egz. i czytanych przez ponad 10 mln osób w Polsce.